İslam’da istişarenin önemi nedir?

İslam 04 Nis 2021 Contributor
dreamstime_s_129724197
Golfmhee-Dreamstime.com

Hz. Muhammed davranışları ve sözleriyle İslam’da istişarenin önemi hakkında uyarılarda bulunurdu. Bu uyarıların sebebi İslam dininin insanlara ve onların düşüncelerine önem vermesinden gelir. Herhangi bir olayda diğer insanların görüşünü alarak hareket etme anlamına gelen istişare kavramı, özellikle yönetim alanında oldukça önemlidir.

Müminlerin istişarede bulunması neden önemlidir?

Kişinin kendisini veya yakınlarını ilgilendiren konularda fikir alması İslam’ın önerdiği işlerden biridir. Önemli kararlar verilirken tek bir görüşe bağlı kalmamak o durumun sonuçları hakkında öngörüde bulunmayı sağlar. Bu nedenle her işe karşı hazırlıklı olma, yaşanabilecek olumsuzluklara karşı önlem alma şansı bulunur.

İstişarede bulunmak yalnızca küçük gruplar için geçerli değildir. Bir devlet yönetiminde hükümdarın yanında mutlaka ona yardımcı olacak bir heyet bulunur. Bu heyetin görevi atılacak adımlar hakkında düşünceleri dile getirmek, hükümdarın yanlış kararlar vermesinin önüne geçmektir. Peygamberler de yönetimde bulundukları zamanlarda diğer insanlara fikirlerini sorarak hareket ederdi.

Müminler için istişarede bulunmak küçük düşürücü bir durum değildir. Aksine, o kişilerin daha yüksek mertebelere gelmesini sağlayan, Allah’ın rızasını kazandıran bir davranıştır. İki elin bir elden üstün olması atasözünü destekleyen istişare, insanların daha doğru kararlar vererek güzel yaşamlar geçirmesini sağlar.

Hayatı kolaylaştırması bakımından İslam’da istişarenin önemi nedir?

İnsan, içinde bulunduğu toplumda hareket ederken bazı önemli durumlar içinde bulunabilir. Bu durumlar evlilik, boşanma, taşınma, iş değişikliği, eğitim konularıyla alakalı olabilir. Ancak tek başına karar verilmesi çoğu zaman riskli olan bir durumdur. Böyle zamanlarda İslam’da istişarenin önemi ve yeri hatırlanarak diğer insanlara danışmak gerekir.

İstişarede bulunmak insanların yaşamlarını kolaylaştıran bir iştir. Hz. Muhammed bu durumu sürekli tekrarladığı için müminlere gösterilebilecek en güzel örnektir. Özellikle savaşlardan önce ordu için hazırlık yaparken diğer komutanların fikrini alan Hz. Muhammed katıldığı savaşlardan başarı kazandı. Ayrıca adaletli davranması gerektiği konularda kul hakkına girmemek için farklı insanlarla istişarede bulundu.

İslam’ın en doğru ve güzel şekilde yaşanabilmesinin yolu istişareden geçer. Kur’an-ı Kerim’de yer almayan konular hakkında fetva verilirken din alimleri kendi arasında istişare yapar. Peygamberlerin yaşamları ve Kuran ayetleri değerlendirilerek en doğru fetvanın verilmesi sağlanır.

Yaşama pek çok kolaylık sağlayan istişare, insanların olaylara daha geniş açıdan bakmasını sağlar. Yalnızca bir kişinin gözünden bakıldığı zaman görülemeyen hataların görülmesine yardımcı olur. Böylelikle iş, eğitim, hukuk, din gibi pek çok alanda istişarede bulunan kimseler hem kendileri hem yaşadıkları toplum için faydalı işlere imza atarlar.

Hangi konularda kimlerle istişare yapılması faydalı olur?

Bir konuda istişare yapılırken dikkat edilmesi gereken en önemli konu istişare yapılan kimselerin bilgili olmasıdır. Farklı meslek gruplarını ilgilendiren konularda her mesleği yapan kişilerden ayrı görüşler alınması gerekir. Tek bir yere bağlı kalınarak yapılan istişareler eksik olduğu için etkisi az olur.

Deneyimli, benzer olayları daha önce yaşamış kimselerin görüşleri oldukça önemlidir. Verilen nasihatlerin ve tavsiyelerin uygulanması insanlara karar aşamasında yardımcı olur. Farklı sonuçların yaşanma ihtimali olduğunun görülmesini sağlayarak bir uyarıcı görevi görür.

İstişare yapılması için belirli bir konu bulunmaz fakat verilen küçük kararlarda bile bir başkasının görüşünü almak faydalı olur. Özellikle yaşı küçük olan kimseler tek başına karar vermek yerine ailesine veya güvendiği büyük birine sormalıdır. Bu sayede gelecek yaşamını daha sağlam adımlar atarak belirler, küçük görünen ama büyük olan sonuçlar hayatını karartmaz.

YAZI: İPEK ATACAN