İslam’da itikafa girmek

İslam 20 Mar 2021 Contributor
itikafa girmek
Şharjah Camii, BEA. Aboody-Unsplash

Yılın belli dönemlerinde Müslümanlar için mescit ya da camilerde itikafa girmek mümkündür. Bu itikaf, Hz. Muhammed’den öğrenildiği gibi uygulanmaya devam eder. Erkeklerde ve kadınlarda farklılık gösterse bile temelinde inzivaya çekilmek vardır.

Ne demektir?

Sözlükte itikaf kelimesinin anlamı devamlı olmaktır. Bir yerde beklemek, durmak, yapılan işe devam etmek anlamları da bulunur. İtikaf eden kişiye mutekif veya akif denmektedir. Bu durum, Hz. Muhammed’in davranışlarından biri olduğu için İslami olarak sünnet kabul edilebilir ancak vacip olan itikaf da bulunur.

İslami fıkıh terimlerinde itikaf kelimesinin anlamı değişir. Terim anlamıyla itikaf; ibadet edilen, beş vakit namaz kılınabilen mescit ve cami gibi alanlarda ibadet amacıyla durmak olur. Kadınlarda ve erkeklerde itikafın nasıl yapılacağı farklılık gösterir.

Kişinin kendini Allah’a adayarak ibadetle meşgul olması bir itikaftır. Özellikle Ramazan aylarında Diyanet Başkanlığı itikaf yapılabilecek bazı mescit ve camileri belirler. İsteyen kişiler bu mekanları kullanarak Allah’a devamlı olma, akıl ve kalp yardımıyla Allah’ı zikretme işlemine başlayabilir.

Müminlerin itikafa girmesi nasıl olur, şartları nelerdir?

Allah’a inanan, ona ibadet etmek isteyen kimselerin yapabileceği işlerden biri itifaka girmektir. Erkekler için mescid ve camide itikaf yapmak uygun görülürken kadınlar için evin mescid olarak kullanılan herhangi bir yeri uygundur. Önemli olan, itifakın yapıldığı süre boyunca mescitten dışarı çıkmamaktır.

İtikafta bulunan süre boyunca yemek, içmek, uyumak, dinlenmek serbesttir. Ancak kişinin cinsel ilişkide bulunması, bayılması, mescitten dışarı çıkması itikafı bozar. Böyle durumlarda yeniden itikafa girmek mümkündür ancak kişinin dayanamadığı noktalarda kendini zorlamaması gerekir.

Oruç tutmak, niyet etmek, temizliğe önem vermek ve mescitte bulunmak itikafın şartları arasındadır. Kadınlar evlerini mescit olarak kullansalar bile eşlerinden izin alarak itikafa girmeleri gerekir. Vacip olan itikafa girilmesi için oruçlu olmak şarttır. Ayrıca henüz yükümlü olmayan çocukların yaptığı itikaflar da kabul edilir.

Adabına uygun şekilde itikafta bulunmak oldukça önemlidir. Bu zamanlarda tatlı dilli olmak, kötü işlerden uzak durmak, bu günlerde ibadetle meşgul olmak, daima güzel giyinmek birer adaptır. Kişi kendine ne kadar özen gösterirse alacağı sevabı da o kadar yükseltmiş olur.

Hangi zamanlarda itikafa girmek mümkündür?

Vacip ve sünnet olan itikafların zamanları birbirinden ayrılır. Toplumda en yaygın olarak bilinen itikafsa Hz. Muhammed’in Ramazan sonunda yaptığı itikaftır. Pek çok Müslüman aynı zaman dönemini ibadette geçirerek sünnet sevabı almayı hedefler. Bu durum hakkında Hz. Aişe şöyle buyurur:

“Resulullah, Ramazan’ın son on gününde itikâf yaparlardı. Bu durum vefat zamanına kadar bu şekilde devam etmiştir. Daha sonra Hz. Peygamber’in zevceleri itikafı sürdürmüşlerdir.” (Buhari) Bu durum, kadınların da erkekler gibi itikafta bulunması gerektiğini gösterir.

Adak olarak kabul edilen itikaf, vacip bir ibadettir. Uzunluğu en az bir gün sürer. Sünnet olan itikaf kadar uzun olmadığı için yapılması daha kolaydır. Ayrıca, Ramazan ayında sünnet olarak yapılan itikafta, bir muhitteki kişilerden birinin bu ibadeti yerine getirmesi yeterlidir. Diğer insanlar üzerinde bulunan sorumluluk kalkmış olur.

Müstehab olan itikaf, vacip ve sünnetin dışında kalan bir çeşittir. Belirli bir vakit bulunmadığı için kişinin her zaman yerine getirebileceği bir ibadettir. Ayrıca, mescide kısa süreliğine itikaf niyetiyle girilirse müstenab olarak kabul edilir. Oruç şartı ve zaman sorunu olmadığı için her müminin zaman zaman yerine getirmesi gereken ibadetlerden biridir.

YAZI: İPEK ATACAN