SalamWebToday Haber Bülteni
Haftalık SalamWebToday makalelerini almak için kaydolun!
Üzgünüz, şu nedenden dolayı hata oluştu:
Abone olarak, SalamWeb Şartları ve Gizlilik Politikası 'nı kabul etmiş olursunuz.
Haber bülteni yazıları

İslam’da şüpheli şeylerden kaçınmak için ne yapmalı?

İslam 29 Ara 2020
rodion-kutsaev-PEm_sLmJT-w-unsplash
Rodion Kutsaev-Unsplash

İslam’da şüpheli şeylerden kaçınmak, tıpkı haram ve helal işlerle meşgul olmak gibi ele alınan bir konudur. Bu noktada, haram ve helal apaçık bellidir ve kolaylıkla ayırt edilebilirler. Ancak şüpheli işler konusunda farklı yorumlar yapıldığı görülür.

İnsan neden günah işlemeye meyillidir?

İnsan fıtratı gereği huysuz ve isyankar özelliklere sahiptir. Şeytanın vesvesesi ve nefsin arzularıyla birlikte de günaha meyilli bir hale gelir. Kişinin günaha yönelmesinin farklı sebepleri olabilir. Ahiret yaşamına inanmamak bu sebeplerin başında yer alır. Bu bakımdan kişinin nefsini yendiği zaman cennet perdesi aralanır, nefsinin peşinden gitmesi durumunda ise cehenneme yaklaşılır. Bu nedenle ahirete inanmış kimseler günah işlemekten imtina ederler.

Şükürden, tevazudan ve tövbe etmekten uzaklaşmak da günaha meyletmenin bir başka nedenidir. Buna göre tövbesini erteleyen kişi, günahlarına nasılsa tövbe ederim diyerek bir yenisini daha ekleyebilir. Küçük sayılan bu günahlar ise günden güne imanla dolu bir kalbi bile karartıp, köreltebilir. Bu sebeple haram işlerden olduğu kadar, şüpheli işlerden de kaçınmak gerekir.

İslam’da şüpheli şeylerden kaçınmak ile ilgili bir hadis var mı?

Peygamber Efendimiz Hz. Muhammed hadisleriyle Müslümanların sorularına cevaplar vermiş ve onları doğru yola yönlendirmiştir. Bu bakımdan kendisinin bir hadisinde şöyle buyrulur:

“Şurası muhakkak ki, haramlar apaçık bellidir, helaller de apaçık bellidir. Bu ikisi arasında (haram veya helal olduğu) şüpheli olanlar vardır. İnsanlardan çoğu bunları bilmez. Bu durumda kim şüpheli şeylerden kaçınırsa, dinini de ırzını da tebrie etmiş olur. Kim de şüpheli şeylere düşerse harama düşmüş olur, tıpkı koruluğun etrafında sürüsünü otlatan çoban gibi ki, her an koruluğa düşebilecek durumdadır.” (Bhari, Müslim, Ebu Davud)

İlgili hadisten de anlaşılacağı üzere şüpheli işler helalden daha çok harama yakındır. Bu bakımdan, mümin kimsenin helal olduğu apaçık olan işler peşinde koşması gerekir. İslam alimleri şüpheli şeyleri; haram, mekruh ve hüküm verilmez olmak üzere farklı biçimlerde yorumlar. Bu konudaki görüş ayrılıklarını açık şekilde görmek mümkündür.

Haramdan uzak durmanın önemi nedir?

Peygamber Efendimiz Hz. Muhammed’in hadisinden ve din alimlerinin görüşlerinden anlaşılacağı üzere şüpheli işler, harama daha yakın olarak yorumlanır. Bu bakımdan haramdan uzak durmak için gösterilen çabanın şüpheli şeyler için de gösterilmesi gerekir.

Haramdan ve şüpheli şeylerden kaçınmanın temel gayesi Allahü Teala’ya yaraşır bir kul olmak ve O’nun rızasına nail olabilmektir. Bu bakımdan bazı görüşlere göre haramdan kaçınmak da ibadet olarak yorumlanır. Haram ve haramla bağlantılı işlerden uzak durmanın kişiye sağladığı türlü faydalar vardır.

Haramdan uzak durmak kalbe iyilik ve nur verir. Bu bakımdan kişi kalbin hastalığı olarak nitelendirilen; kibir, haset ve kıskançlık benzeri duygulardan korunmuş olur. Dünya yaşamı geçici ve kandırıcı bir süreçtir. Bu bakımdan insan türlü haramlarla iç içe yaşamak durumundadır. Bunlardan kurtulmak aynı zamanda şeytana ve kendi nefsine karşı büyük bir mücadele vermektir. Bu mücadeleden galip ayrılanlar için ahiret yaşamında sonsuz bir huzur vardır.

Özetle, İslam’da şüpheli şeylerden kaçınmak haramdan kaçınmakla benzer bir iştir. Çünkü şüpheli şeyler hem hadislerde hem de din alimlerinin görüşlerinde harama biraz daha yakın sayılırlar. Haramın küçük bir kısmına bulaşmak bile daha büyük günahları beraberinde getirir. Bu bakımdan helalliğinden emin olunmayan işlerle uğraşmamak da fayda vardır. Kişi yaptığı işten ancak bu şekilde emin olabilir.

YAZI: İPEK ATACAN