İslam’ın İlk Şehitleri Kimlerdir?

masjid-pogung-dalangan-3GNE8tweaP4-unsplash
Fotoğraf: Masjid Pogung-Unsplash

İftira! Dinimizde çok günah olan iftira atmak ile ilgili hadis çoktur. Hz. Muhammed’e İslamiyet tebliğ edildikten sonra Müslüman olan kimselere bundan vazgeçsinler diye müşrikler tarafından türlü eziyetler yapılmıştır. Hatta bu eziyetlere dayanamayan bazı Müslümanlar da şehitlik mertebesine erişmiştir. Bu kapsamda, İslam’ın ilk şehitleri Yasir ailesi olur. Hz. Yasir İslam’ın ilk şehidi olurken, zevcesi Hz. Sümeyye de İslam’ın ilk kadın şehidi olur.

Yasir ailesi nasıl şehit oldu? Hz. Yasir, Mekke’ye Yemen’den gelir ve burada Hz. Sümeyye ile evlenir. Bu evliliklerinden de Ammar ve Abdullah adında iki oğulları olur. Ancak Müslüman olmaları sebebiyle Mekkeli müşriklerin türlü işkencelerine maruz kalırlar. Hz. Yasir’in Yemen dönüşü himayesine girdiği Mahmuzoğulları da bu müşrikler arasındadır.

Mekke, yaz sıcağında oldukça kavurucu bir iklime sahiptir. Mahmuzoğulları bu sıcaktan faydalanarak İslam’dan vazgeçsinler diye Yasir ailesine taşlıkta işkence ediyordur. Bir gün bu eziyet sırasında Hz. Muhammed gelir ve bu aileye “Sabredin, ey Yasir ailesi! Sabredin, ey Yasir ailesi! Sabredin, ey Yasir ailesi! Sizin mükâfatınız cennettir.” (Tabakat) diyerek destek vermiştir. Ancak Hz. Yasir eziyetlere dayanamayarak Peygamber Efendimiz’e bu durumun ne zaman biteceğini sorar. Hz. Muhammed de sual üzerine Allah’a onlara rahmet göstermesi için dua eder. Eziyetlere direnen ve İslam’dan dönmeyen Hz. Yasir de bir müddet sonra ruhunu Allah’a teslim eder ve İslam’ın ilk şehidi olur.

İslam’ın ilk kadın şehidi kimdir? İlk şehit Müslüman kadın Hz. Sümeyye’nin Şehadeti… Hz. Sümeyye oldukça yaşlı olmasına rağmen Mahmuzoğulları tarafından işkence etsin diye Ebu Cehil’e bırakılır. Bu kimsesiz kadın ağır laflarla eziyete maruz kalır. Hatta kendisine Hz. Muhammed’in güzelliğinden ötürü Müslüman olduğu bile söylenir. Ancak Hz. Sümeyye müşriklere aynı ağırlıkta sözlerle karşılık verir. Bunun üzerine öfkelenen Ebu Cehil, elindeki mızrağı Hz. Sümeyye’ye saplar. Bu olaydan sonra Hz. Sümeyye de ruhunu teslim eder ve İslam’ın ilk kadın şehidi olarak anılır. Dolayısıyla ilk şehit olan kadın Hz. Sümeyye’dir.

Hz. Yasir ve Hz. Sümeyye’nin vefatı müşrikleri durdurmaz. Bu kez de oğulları Ammar’a işkence edilmeye başlanır. Ammar’a demirden bir gömlek giydirilir ve kızgın öğle sıcağında acı çekmesi izlenirdi. Bir gün, Ammar uğradığı eziyetler karşısında ağlarken Hz. Muhammed onun yanına gelir ve “Seni kafirler tuttu da suya mı bastı? Onlar, seni bir daha tutar da sana şöyle söyle der ve işkencelerine devam ederlerse, sen de onlara istediklerini söyle ve kurtul.” (Tabakat) diyerek teselli verir. Ancak bu noktada kafirlerin istediğini söylese bile Ammar’ın yüreğinin imanla dolu olacağına dair bir şüphesi yoktur.

İslamiyet’te kimler şehit olarak kabul edilir? Şehitlik, İslamiyet’te ulaşılabilecek en yüksek makam olarak kabul edilir. Ahirette de peygamberlik sonrasında gelen en büyük mertebe şehitliktir. Bu bağlamda, Allah yolunda canını feda eden her bir Müslüman şehit olarak kabul edilir. Bu kimselerin Allah katındaki değerleri de yücedir. Kur’an-ı Kerim’de Allah yolunda şehit olanlar için aşağıdaki şekillerde bahsedilir.

“Allah yolunda öldürülenler için ‘ölüler’ demeyin. Hayır, onlar diridirler, fakat siz bilemezsiniz.” (Bakara Suresi, 154. Ayet)

“Andolsun ki Allah yolunda öldürülür veya ölürseniz biliniz ki Allah’tan gelecek bir bağışlama ve bir rahmet, onların biriktirdiklerinden daha hayırlıdır.” (Al-i İmran Suresi 157. Ayet)

İslamiyet tebliğ edildikten bu yana Müslümanların Allah inancından vazgeçmesi için türlü eziyetlere maruz kaldığı görülür. Ancak, Kur’an-ı Kerim’de denildiği üzere bu yolda canını feda edenler ulaşılabilecek en yüksek makamdadır. Hz. Yasir ve Hz. Sümeyye ile başlayan İslam şehitliğine dahil olan her Müslüman Allah’a yakındır. Onlar için cennette aklın alamayacağı nimetler de vardır.