İz Bırakan Alim Kadınlar

praying woman under the sunshine
Adak nasıl adanır?

Müslüman toplumlarda kayıtlar yeterince iyi tutulmadığı için kadınların bilim ve teknolojiye katkıları kesin bir bilgiyle belirlenemiyor. Araştırmalar fen ilimlerindeki gelişmelere paralel olarak kadınların matematik, tıp ve astronomi alanlarıyla da ilgilendiklerini gösteriyor. İslam’ın ilk asırlarından itibaren kadınlar, sosyal ve bilim hayatında aktif rol oynadılar. Dini ilimlere ilgileri olduğu kadar hemşirelik gibi hayati alanlarda da çalıştılar.

Hazreti Hatice cahiliye döneminde yaşamış olmasına karşın dürüstlüğü ile öne çıkıyordu. Dönemin ahlak anlayışına karşıydı ve olgun bir kişiliğe sahipti. Varlıklı bir aileden gelmesine rağmen çalışma hayatını önemserdi ve ticaret yaptı. Ticaretinde dürüsttü. Hazreti Muhammed’e (S.A.V) kendi evlenme teklif ederek dönemine göre yine öncü bir davranışta bulundu. İffet onun hayatının en önemli değeriydi bu yüzden toplumda “Tahira” yani “temiz” sıfatı ile anılıyordu. Maddi güce sahip olmasına karşın sade bir hayat yaşamayı tercih ediyordu. Fazilet, insanlık, dürüstlük gibi değerleri önemsediği için Hazreti Muhammed ile hayatını birleştirmeyi tercih etti.

Fatima Binti Abbas

Bağdatlı olduğu bilinen bir diğer Müslüman alim Fatima Binti Abbas bilgisi ile dönemin önde gelen ilim adamlarını hayrete düşürüyordu. Entelektüel bir birikime sahipti. Dönemin ünlü kelamcısı İbn-i Teymiyye onun bilgisi karşısında hayran oldu. O da iyiliğin savunucularından biri oldu. Kendi döneminde toplumda kabul gören Ahmediler’in alışkanlıklarını doğru bulmadığı için onlara karşı çıkma cesaretini gösterdi. Erkekler bile Ahmediler’e karşı çıkmaya cesaret edemezken o protest tavırları ile toplumda dikkat çekti. Birçok kadının okuma yazma öğrenmesine vesile oldu.

Rufeyde Bint Sa’d

İslam tarihinin ilk hemşiresi olarak anılan Rufeyde Bint Sa’d pek çok savaşta çalışmıştır. Cahiliye döneminde biliyorsunuz kız çocukları öldürülüyordu. O dönemde kız çocuklarının katledilmemesi için Rufeyda Bint Sa’d canla başla çalışmıştır. İlk sahra hastanesini kurarak diğer hemşirelerin yetişmesinde katkıda bulunmuştur. Mesleğini çok ciddiye alıyordu. Hayatını insanların tedavilerine adamıştı. Ömrünü insanlara adayan Rufeyda Bint Sa’d hemşireliği babasından öğrenmişti. Onun en büyük destekçisi babasıydı.

Fatıma Bint Sa’d El-Hayr

Bir hadis alimi olan Fatima Bint  Sa’d El-Hayr’ın babası tacir ve muhaddisdi.  Fatıma, hadis ilmini öğrenmek için bulunduğu topraklardan döneminde ilmin merkezleri olarak bilinen Bağdat ve İsfahan’a giderek orada öğrenim gördü. “İlim Çin’de dahi olsa alınız.” sözü uyarınca Endülüs’den Çin topraklarına varana kadar devam eden bir yolculuğa çıkarak kendi döneminin iz bırakan isimlerinden biri oldu. İlimin erkeklerin tekelinde olmadığını gösteren bir isim olan Fatıma binti Sa’d El-Hayr pek çok öğrenci de yetiştirmiştir. Hadis ilimi İslam aleminde büyük bir ağırlığa sahipti.

Kur’an-ı Kerim’in anlaşılması ve açıklanabilmesi için hadis-i şerifler büyük önem taşıyordu. Söylenenlerin kullar tarafından doğru anlaşılması için alimler uzun araştırmalar yaparak yolculuklara çıkarlardı. Hadis-i şeriflerin doğruluğunun kanıtlanması aylarca yapılan yolculuklar sonunda mümkün olurdu. Alimler bunu bilir ve ona göre bir yaşam sürerlerdi. Tarihteki erkek alimler daha çok bilinirken hadis raviler hem sayıca hem de bilinirlik açısından geride kaldılar. Buhari, Müslim, Ebu Davud, Nesai, İbn Mace hepimizce bilinen meşhur muhaddisler yani hadis alimleridir. Bir diğer varlığını bildiğimiz hadis ravisiler Hazreti Muhammed’in eşleri Hazreti Ayşe be Hazreti Hafsa’dır.

Eş-Şifa Bint Abdullah El-Kureysi

Çok zeki bir kadın olan Eş-Şifa idari işlerde başarılı olduğu kadar hemşirelik alanında da başarılı oldu. Tıbbı pratisyenliğe kadar yükseldi. Karınca ısırıklarına karşı geliştirdiği tedavi yöntemini diğer kadınlara öğretmesi için Hazreti Muhammed (S.A.V)tarafından görevlendirilmiştir. Eş-Şifa, Hazreti Ömer döneminde pazarların teftişi konusunda da görevlendirilmiştir.

Dinimiz eşitlik dinidir. Kadınlara verilen önemse çok kıymetlidir. Başarılı alim Müslüman kadınlar ise İslam ve tüm dünya tarihine yaptıkları katkılarla anılırlar.