SalamWebToday Haber Bülteni
Sign up to get weekly SalamWebToday articles!
Üzgünüz, şu nedenden dolayı hata oluştu:
Abone olarak, SalamWeb Şartları ve Gizlilik Politikası 'nı kabul etmiş olursunuz.
Haber bülteni yazıları

Kardeşlik ahlakı ve sorumluluğu neyi gerektirir?

İslam 28 Oca 2021
Ahlak
kardeşlik ahlakı ve sorumluluğu
Svklimkin-Unsplash

Müslümanlıkta kardeşlik ahlakı ve sorumluluğu önemli değerlerden biri olarak karşımıza çıkar. Burada bahsedilen kardeşlik sadece aynı anne ve babadan doğma yani karındaş anlamında kardeşlik değildir. İslam dininde bireyler birbirlerini farklı koşullarda da kardeş kabul ederler. Bu koşullar nelerdir, gelin birlikte gözden geçirelim. Aynı sülalede olanlar kardeş sayılırlar, aynı milletin bireyleri de kardeş olmak için geçerlidir.

Dünya görüşlerinde ortaklık, inanç değerlerinin birbirine yakın olması da insanları kardeş yapar. Kardeşlikte manevi birlik, paylaşma sorumluluğu öne çıkan bir değer. Kardeşlik için kullanılan uhuvvet kelimesi, manevi açıdan yakın olan kimseleri ifade eder.

Kardeşlik ahlakı ve sorumluluğu neden önemli?

Güven insanlar için hayattaki en önemli kavramlardan biri. Bir arada olmak, ancak güven olduğunda sürdürülebilir. İnsan yaratılışı gereği yanlışa, hataya yönelebilir. Kardeşlik ahlakına ve sorumluluğuna sahip kişiler aralarında bu yanlışları yapmamak için özel bir çaba gösterirler. Yapılan yanlış kardeşliğin bitmesi anlamına gelir.

Bilindiği gibi İslam dini putperestliği yıktı, şiddete son verdi. İnsanlara güven içinde yaşayacakları bir toplum sundu. İslam dini gelmeden önce, toplumda şiddet ve zarar verme hat safhaya çıkmıştı. Müminler yaradana güvenirler. Kullar hata yapabilir, bu durumdan sakınmayı öğütleyen bir Ayet de bulunuyor.

“Ey iman edenler, Allah’a ve Resülü’ne ihanet etmeyin; bile bile (kasıtlı olarak) birbirinizin emanetlerine de ihanet etmeyin” Enfal Suresi, 27. Ayet)

İslam inancında Allah’a inanan müminler, onun yarattığı diğer canlılara kötülük yapmamakla yükümlüdürler. Yetimler de Kuran-ı Kerim’de her zaman korunur, çocuktur diye haklarının yenmesine müsaade edilmez. Çocuk yetişkin olana kadar, onu himayesine alan kişi onun hakkını savunur ve saklar.

Kur’an-ı Kerim’de Hazreti  İbrahim, Hazreti Yusuf ve Hazreti İdris Peygamberler sıddık, Hazreti Meryem de sıddıka diye adlandırılıyor. Sıddık kelime anlamı olarak dürüst ve güvenilirdir. Dini sözlükte güven kelimesinin karşılığı olarak karşımıza “emn” sözcüğü çıkıyor. Emn, emanet demektir. Emanet kelimesinin anlamı da güvenilir olandır. Hazreti Muhammed Peygamber olmadan önce de çevresinde dürüst, güvenilir bir kişi olarak tanınıyordu. Çevresi ona bu özelliğinde n dolayı bir isim vermişti, bu isim “Muhammedü’l-emin” di.

Hak yememek…

Müslüman olarak hayatımızı sürdürürken bu dürüstlük kavramına uygun yaşamaya dikkat etmemiz önemlidir. Sözüne güvenilir bir olmak için de her zaman konuştuklarımıza dikkat etmeliyiz. İslam topluları her zaman dürüstlüğü öne çıkan toplumlar olarak anıldılar. İslam beldelerinde hırsızlık oldukça azdı. Müslüman olanlar ve Müslüman olmayanlar arasında bir güven sorunu yoktu, kardeşlik içinde yaşanıyordu.

Döneminde aynı zamanda devletin de lideri olan Hazreti Muhammed, yaptığı işte de o kadar güvenilirdi ki, o dönemde devletin kademelerinde görev alanlar onu örnek aldılar. Cahiliye dönemi, ne kadar kötülüğü barındırırsa barındırsın, İslam dini değerleri ile büyük bir değişim göstererek, İslam kardeşliğinin güzelliğini yaşadı.

“Müminler bir bedende iki el gibidirler.” Bu benzetmeyi belki duymuşsunuzdur. Merhamet kavramının  öne çıktığı dinimiz birbirimizi korumayı, kollamayı öne çıkarıyor. Günlük hırslarla yanlışa düşmemek çok önemli bir erdem. Pandemi dönemi kuşkusuz pek çok kişinin maddi olarak da güçlük çektiği bir dönem oldu. Bu dönemde Mümin kardeşlerimizin ihtiyaçlarını sormak, darda olana yardım etmek çok önemli.

Tasavvuf felsefesinde de kardeşlik kavramının önemli olduğunu biliyoruz. “ihvan” sözcüğü de kardeşliği ifade etmek için kullanılıyor. Sufiler ilk dönemlerinden itibaren birbirlerine kardeş olarak baktılar. Birbirlerine muhabbetle bakmayı bile ibadet olarak saydılar. Birbirlerinden özür dilemek ve şefkatli önem verdiği kardeşlik davranışları arasında yer aldı.

YAZI: ŞEBNEM KIRCI