Kaylule Uykusuna Yatmanın Bilimsel Yararları Neler?

alexandru-zdrobau
Fotoğraf: Alexandru Zdrobau-Unsplash

Hz. Muhammed (SAV) , Allah ve ibadet sevgisi ile olduğu kadar; günlük yaşam alışkanlıkları ile de Müslümanlara örnek teşkil eder. Bu bağlamda, onun yapmış olduğu en ufak hareket bile Müslümanlar tarafından örnek alınmış ve uzunca yıllardır sürdürülmüştür. Onun, davranışları şüphesiz ki hem bu dünya hem de ahiret yaşamı için en hayırlı olan şekildedir. Peygamber Efendimiz’in yapmış olduğu ve faydaları kanıtlanmış olan bu alışkanlıklardan biri de kaylule uykusu olarak bilinir.

Peygamber Efendimiz’in uyku düzeni ve kaylule uykusu: Peygamber Efendimiz’in gece uykusu genellikle yatsı namazı ile sabah namazı arasında kalan kısa süredir. Kendisi bu uykuya destek olarak, eğer vakit de bulursa, kaylule uykusuna yatardı. Onun kaylule yapmak için seçtiği zaman dilimi ise öğle namazının ardındaki bir saatlik dilimdir.

Peygamber Efendimiz, kaylule uykusunu yalnızca kendisi alışkanlık haline getirmemiş, aynı zaman da sahabeye de bunu yapmalarını tavsiye etmiştir. Bu bağlamda, Hz. Muhammed bir hadisinde “Gündüzün orucuna sahur yemeği ile, gecenin ibadetine de öğle uykusu ile yardımcı olunuz!” (Hakim) buyurmuştur.

Kaylule uykusunun gece ibadetine faydaları: Kur’an-ı Kerim içerisinde yer alan “Gecenin bir vaktinde kalkıp kendine mahsus nafile bir ibadet olarak da namaz kıl ki, rabbin seni övülmüş bir makama yüceltsin.” (İsra Suresi, 79. Ayet) ayeti kerimesinde Peygamber Efendimiz’e gece ibadeti yapması emredilmiştir. Ancak gece ibadeti, her Müslüman için öğüt edilen bir durumdur. Ashab-ı Kiram, bu konuda Hz. Muhammed’in yolundan gitmiş ve geceleri namaz ile ihya etmiştir. Bu noktada, günümüze aktarılan rivayetlerde ibadet etmekten ayakları şişen kimseler olduğuna da dikkat çekilir.

Uykuya dalıp, sonrasında kalkıp ibadete yönelmek insan nefsini zorlayan bir durumdur. Peygamber Efendimiz, bu durumu işaret ederek kaylule yapılmasını tavsiye etmiş ve hadisinde öğle uykusunun gece kalkmaya yardımcı bir fiil olduğu vurgusunu yapmıştır.

Öğle uykusunun bilimsel yararları nelerdir? Kur’an-ı Kerim ayetlerinde bahsi geçen her türlü konu ve Peygamber Efendimiz’in hadislerinde tavsiye ettiği her bir davranış biçimi temelinde dünya ve ahiret yaşamının güzelleştirilmesi içindir. Bu kapsamda örnek olarak incelenebilecek tavsiyelerden biri de kaylule, yani öğle uykusudur. Öğle uykusunun kişiye vermiş olduğu faydalar, günümüz tıp teknolojisi ile kanıtlanmış ve gözlenmiştir. Bu bağlamda, öğle uykusunun kişiye sağladığı başlıca faydalar aşağıdaki gibidir.

Öğle uykusu sırasında vücutta büyüme hormonu salgılanmaya başlanır. Bu da ciltteki ölü hücrelerin yenilenmesini sağlar ve yaşlanma ile birlikte vücutta görülen değişiklikler gecikir. Yani erken yaşlanmanın önüne geçilir.

Gün içerisindeki yoğun zihinsel ve fiziksel aktiviteye öğle uykusu ile birlikte kısa bir mola verilir. Bu sırada dinlenme şansı elde eden hücreler, uyandıktan sonra daha etkili bir performans sergilemeye başlar.

Öğle uykusuna yatan bireylerde, gün içerisinde alınan bilgiler geçici hafızadan kalıcı hafızaya transfer edilir. Bu sayede zihinde yeni bilgilerin öğrenilebilmesi için boşluklar açılır ve hafıza da kuvvetlendirilmiş olur.

Öğle uykusuna yatan bireylerin uyku ihtiyaçları dengelenir. Uykusuzluk sebebi ile salgılanan leptin ve ghrenlin hormonları da bu sayede baskılanmış olur. Dolayısı ile hormon bozukluğu nedeniyle hissedilen duygusal açlık krizleri giderilir ve buna bağlı olarak ortaya çıkan fazla yeme isteği de ortadan kalkar.

Gece uykusu yeterli alınamadığı zamanlarda, kişi uykusuzluk sebebiyle aşırı bir sinir ve stres durumuna girer. Öğle uykusu, gece uykusunu desteklediği için stres seviyesini azaltmaya yardımcı olur.