Kerahet vakti nedir? Hangi zamana denir?

İslam 31 Mar 2021 Contributor
kerahet vakti nedir
Nathan Dumlao-Unsplash

İbadetlerinde kusur olmasını istemeyen her mümin kerahet vakti nedir, günün hangi vakitleridir bilmelidir.  Aksi taktirde yanlış zamanda yapılan ibadetler mekruh olarak kabul edilir, kişinin sevap kazanmasını engeller. Hz. Muhammed tarafından bildirilen bu zaman dilimlerinde yapılan ibadetlerde dikkatli olunması gerekir.

Güneşin durumuna göre belirlenen kerahet vakti nedir?

Bir günün üç vakti kerahet vakti olarak tanımlanır. Bu tanımlamada güneşin doğduğu, tepede olduğu ve battığı zaman dilimleri dikkate alınır. Bahsedilen zaman dilimlerinin her biri yaklaşık kırk beş dakika sürdüğü için bazı ibadetlere ara verilmesi gerekir.

Güneş doğduktan kırk beş veya elli dakika sonraki zaman dilimi ilk kerahet vaktidir. Ardından, güneşin tam tepede olduğu zaman dilimi ikinci kerahettir. Son olarak, güneşin batmaya başladığı, gözden kaybolduğu zaman dilimi son kerahet vaktidir. Bu zaman dilimleri bir başka dinde ateşe tapan kimselerin ibadet yaptığı zamana denk gelir.

Allah, kullarının güneşe veya ateşe tapanlarla aynı anda ibadet etmemesi için kerahet zamanlarında namaz kılmayı mekruh hale getirdi. Secdede bulunulan zamanda güneşe ibadet edilmemesi için üç vakit boyunca beklemek, ibadetleri sonraya saklamak gerekir.

Eski zamanlarda güneşin hareketleri ölçülürken mızrak boyları kullanılırdı. Bu sayede gölgelerin hareketlerine bakılarak kerahette olunup olunmadığı anlaşılırdı. Eğer kerahet vaktine denk gelen namaz varsa, güneşin bir veya iki mızrak boyu yükselmesi beklenirdi. Bu zaman diliminin ardından yarım kalan veya yeni başlanacak ibadetler yerine getirilirdi.

Hangi işler kerahet vaktinde yapılmaya uygun değildir?

Günün beş vakti namaz kılınması her Müslüman için farz olan bir ibadettir. Ancak sabah, öğle ve ikindi namazları kerahet vakitlerine denk gelebilir. Bu bağlamda, kerahet vakti nedir sorusunun cevabını bilen müminler güneşin durumuna bakarak namaz kılar. Kerahet vaktinde namaz kılınmaktan kaçınılmış olur.

Tüm namazların belirtilen üç vakitte kılınması mekruhtur. Kılınmak istenen namazın farz veya nafile olması önemli değildir. Ayrıca bu vakitlerde cenaze namazı kılınamadığı için ölülerin gömülmesi doğru bulunmaz. Öğle veya ikindi vaktinin ardından kerahete denk gelmeyecek şekilde ölüler gömülmelidir.

Halk arasında en çok bilinen ve kerahet vakinde yapılmaması gereken davranışlardan biri uyumaktır. Bu zaman diliminde uyumak kişiyi dinlendirmez, daha uykulu olmasına neden olur. Kerahet vaktinden çıkıldıktan sonra uyumak, dinlenmek daha münasiptir.

Sünnetlerde kerahet vaktinden nasıl bahsedilir?

Hz. Muhammed, namazların vaktinde kılınması gerektiği konusunda hassas davranırdı. Bu sebeple sahabeler de çok gerekli olmadıkça namaz kılmayı erteleyen işlerle uğraşmazdı. Zaman zaman kişinin namazının geciktiği durumlarda kerahet vaktine denk gelmemesine dikkat edilirdi.

Güneşin doğduğu, tepede olduğu ve battığı üç zaman diliminde namaz kılınması Allah tarafından yasaklandı. Bu bağlamda, Hz. Muhammed kendisine bildirilen bu durumu sahabeleriyle paylaştı. Konu hakkındaki sözleri Ebu Sait el-Hudri tarafından şöyle aktarılır:

“Hz. Muhammed’i şöyle derken işittim: Sabah namazı kılındıktan sonra, güneş doğuncaya kadar başka namaz yoktur. İkindi namazından sonra, güneş batıncaya kadar başka namaz yoktur.” (Ebu Davud)

Hadisten anlaşıldığı gibi belirlenen zamanların dışında namaz kılınması İslam’da doğru bulunmaz. Mümkün olduğu kadarıyla namazlar vaktinde kılınmalı, kılınamazsa da kerahet vaktinde kılınmamalıdır.

Kısaca, kerahet vakitleri günün üç bölümünü kapsayan, toplamda iki buçuk saat kadar süren zaman dilimleridir. Bu zamanlar ateşe tapan kimselerin ibadet saatleri olduğu için İslam’da namazlara ara verilen vakitlerdir. Kerahet vaktinde uyumak, ölüleri gömmek gibi davranışları yapmak doğru bulunmaz.

YAZI: İPEK ATACAN