Kozmetikten Gıdaya Helal Kavramı

damon-zaidmus-7ncPcGL60-s-unsplash
Fotoğraf: Damon Zaidmus-Unsplash

Kur’an-ı Kerim ve hadis-i şeriflerde Müslümanlar için uygun olan ve olmayan tüm davranış biçimleri detaylıca anlatılır. Helal ve haram olarak nitelendirilen bu konular hakkında kesin bir hüküm bulunur. Bu bağlamda, haram olan bir şeyin azı da çoğu da haramdır.

“Ey insanlar! Yeryüzünde bulunan maddelerin helal ve temiz olanlarından yiyin; şeytanın peşinden gitmeyin.” (Bakara Suresi, 168. Ayet). Burada da belirtildiği üzere haram olan şeyler; kötü, zararlı ve faydasızdır.

Gıda sektöründe helal kavramı… İslamiyet’in yiyecek ve içecek konusunda bazı helal ve haram ayrımları yaptığı biliniyor. Helal gıda sektörü de dini inançlardan oluşan hassasiyetler sonucunda ortaya çıktı. Helal belgelendirmesine sahip bir ürünün tüm üretim aşamalarında dinin inanç ve değerlerine saygı duyduğu görülür. Bu bağlamda helal et hazırlanırken; haram olmayan hayvanlar uygun şekilde kesilir ve hijyenik kurallara da uyulur.

Helal gıdaları satın almak, dinen uygun görülen gıdaların temin edilmesine yardımcı olur. Bu kapsamda, helal sertifikalı ya da helal logolu gıda ürünlerinin alınması gerekir. Müslümanlar’ın gıda sektöründeki alışverişlerde bilinçli hareket etmesi, haram olan gıdalardan kaçınabilmesi için oldukça önem araz eder.

İslam’da helal ve haram kavramları nelerdir? İslam’da haram kılınan şeyler tesadüfi değildir. Bugün yapılan bilimsel araştırmaların çoğunda Müslümanlar’a yasaklanan şeylerin aslında bedensel olarak zararlı olduğu ortaya çıkarılıyor. Bu bağlamda dinimiz zararlı olan şeyleri ya da zararının yararından fazla olduğu şeyleri Müslümanlar’a haram kılar. Helal ve haram kavramları detaylandırıldığında aslında İslam’ın bir değerler dini olduğu görülür. Dinimiz helal bakımından müminlerde sayısız seçenek sunar. Haram kavramları ise oldukça sınırlı sayıdadır. Bu sebeple İslam, inanlara ciddi bir kolaylık sağlar.

Helal ve haram kavramları kişisel tercihler doğrultusunda ayırt edilebilse de aslında alışveriş yapılan bazı sektörlerde de dile getiriliyor. Bu bağlamda, özellikle yurt dışında yaşayan Müslümanlar için, gıda ve kozmetik sektörlerindeki helal kavramları dikkat çekiyor.

Kozmetik sektöründe helal neleri kapsar?

Kozmetik ürünlerin içeriği ve yapım aşamalarında İslam dini için uygun olmayan bazı aşamaların izlendiği görülüyor. Dinimizce haram sayılan bu içeriklerden uzak durmak adına TSE tarafından 2014 senesinde yeni bir çalışma geliştirildi. Bu bağlamda, kozmetik firmalarına “Helal Kozmetik Belgelendirme” hizmeti verilmeye başlandı. Kozmetik sektöründe bu helal denetimi, üretim aşamasından başlamak üzere tüketime kadar olan tüm zamanı kapsıyor. Bu bağlamda, Helal Kozmetik Belgesi’ne sahip ürünlerin şu şekilde kriterleri sağlaması bekleniyor:

İslam’da necis olarak kabul gören; hayvan ölüsü, idrar, kan, vb. maddeleri içermemek.

İnsan bünyesine ait herhangi bir bileşen taşımamak.

Haram sayılan hayvanlara ait bir bileşen bulundurmamak.

Domuz gibi haram sayılan hayvanlardan genetik materyal almamak.

İnsan sağlığına zarar verdiği kanıtlanmış materyaller içermemek.

Ambalaj ve paketleme sırasında necisle kirlenmiş ürün ve cihazlar kullanmamak.

Ürün etiketinde İslam ahlakına zarar verecek resim ve içerikler barındırmamak.

Helal kozmetik belgesi verilen kategoriler

Türk Standartları Enstitüsü, helallik yönünden yeterli kriterleri taşıyan ürünlere belgelendirme yapmaktadır. Bu belgelendirme ile Müslüman vatandaşların yoğun olarak yaşadığı yabancı ülkelerde de yeni bir pazar oluşmuştur. TSE belgelerinin süresi 1 yıl olmakla birlikte yıl içerisinde de ürünlere ara kontroller yapılır. Belge alınabilecek kozmetik kategorileri ise şunlardır: Kişisel temizlik ürünleri, makyaj ve makyaj temizleme ürünleri, parfüm ve deodorantlar, bebek bakım ürünleri, ağız bakım ürünleri, tırnak bakım ürünleri, saç bakımı ve temizleme araçları, tıraş ürünleri, güneş koruyucu krem ve losyonları içeriyor.