Kuran ana konuları nelerdir?

Kuran 11 Mar 2021 Contributor
Kuran ana teması
Emkan1980-Dreamstime.com

Yaratılmış olan insan hayatına genel bir bakışla bakıldığında, Kuran ana konuları altında anlatılmış olan hemen her şeyi kapsadığı görülür. Kuran’nın, bu denli geniş bir muhteviyatının olmasının, insan hayatında yaşanacak her olaya ışık tutup, kılavuzluk etme görevi olduğu söylenebilir.

İnsandan beklenen Kur’an-ı Kerim’de belirtilen yasaklar, emirler ve hükümlere göre bir hayat sürmesidir. O halde insan, hayat yolculuğuna Kur’an’da belirtilen ilk hükümlerden olan “oku” emrini yerine getirerek başlamalıdır.

Bireysel davranışlarda ana tema nedir?

Kur’an-ı Kerim’e genel olarak bakıldığında hem bu dünya hem öte dünyayla ilgili bilgiler olduğu görülür. Bu dünyayla ilgili olan konular aile hayatı, toplumların yönetimleri, bireysel olarak diğer insanlarla nasıl ilişki kurulması gerektiği gibi konuları içerir.

Bu daha çok bireysel davranışları içeren konularda, doğru sözlü olmak, dedikodu yapmamak, alay etmemek, yürüyüş şeklinde bile tevazu sahibi olmak, yardım sever olmak, ana babaya iyi davranmak, yetimi gözetmek gibi detaylı konular yer alır. Tüm bu bireysel davranışların yapı taşı adil ve hakkaniyetli olmaktan geçmektedir. İnsan hayatının her alanında adil olmaya çalışması meşakkatli ama doğru olan yol olarak gösterilir.

İnsana suç işleyen ailenizden biri bile olsa adil olun emri verilmiştir. Adalet duygusunun bireylerde gelişmemesi toplumun da adaletsizliğe uğramasına sebep olacaktır. Bu meşakkatli adalet yolunun anahtarıysa, kalpteki iman duygusunun diri tutulması, vicdan kapısının sürekli açık olmasıyla sağlanacaktır.

Tüm bu bireysel telkinlerin hayata geçirilmesini sağlayacak dayanak noktaları ana konuların detaylı olarak Kur’an-ı Kerim’de anlatılması gerekliliğini doğurmuştur. Kendisi için “apaçık açıklayan” tabirini kullanan Kur’an-ı Kerim’de, tabiat olaylarından tutun, hırsıza, zina edene uygulanacak cezalara kadar çok geniş bir perspektif sunulmuştur.

Kuran ana konuları nelerdir?

Kur’an da ağırlıklı olarak işlenen konu tüm konuların kaynağı niteliğindeki “iman” konusudur. Doğal olayların anlatıldığı ayetlerin bile “ hala iman etmez misiniz” cümleleriyle bittiği görülür. İman konusu içinde Allah’ın varlığı ve birliğinden, meleklerden, gönderilen peygamberlerden ve kitaplardan bahsedilmiştir.

Kur’an’da iman konusundan sonra bu imanı perçinleyecek “ibadet” konusuna geniş yer verilir. Ve ölüm gelinceye kadar yani son nefese kadar ibadet edilmesi emredilir. İmanlı bir insanın bireysel davranışlarının nasıl olması gerektiğiyse “ahlak” konularıyla işlenir. Adaletli olmak, dürüst olmak, akrabalara yardım etmek, ana babaya iyi davranmak, kötü alışkanlıklardan uzak durmak emredilir. Zina, kumar, içki gibi çirkin işlerin neler olduğu anlatılır.

Kur’an’da diğer konulardan biri de varlıkların yaratılışları ve işlevlerinden bahsedilen konulardır. Göklerin, yerin, insanın nasıl yaratıldığını anlatan bu ayetlerde okuyan hayranlık makamına davet edilir. Yaratılış aşamalarına ve dünyaya ilahi bir nazala bakarak ibret alması umulur.

Kur’an’da peygamberler ve onlara indirilen kitapların nedenleriyle nasıl indirildikleri de ayetlerde insana anlatılır ki, yüce Allah’ın merhametinin mahiyeti anlaşılabilsin. Bu ayetlerde insanlığa, Allah’ın gönderdiği kitaplarla amel etmeleri emredilir. Ve yedinci konu başlığımız altında kıssalar yer alır. Bu kıssalarda insana geçmiş yaşamlarda Allah’ın indirdiği kitapla amel etmeyenlerin hazin sonlarından, kavimlerin helakinden ve geçmiş peygamberlerin yaşadığı ibretlik olaylardan bahsedilir.

Ve son olarak Kur’an ile amel edenlerin, doğru yoldan şaşmamak, günahlarından af olmak ve rızık istemek gibi insani ihtiyaçlarının ümit kapısı olan dua ayetleri yer alır.

Tarih bilmek Kur’an’ı daha iyi anlamamıza yardım eder mi?

Bu sorunun cevabı evettir. Yaşadığı hayatın anlam arayışı çabasında olan her inan için “oku” emri her anlamda okumaktan bahseder. Okumak, bilgilenmek insana Allah’ın gör dediği yerden bakma şansını verir. Tarih içinde toplumların, geçmiş ümmetlerin neleri, hangi ortamda yaşadıklarını, sahih kaynaklara göre bazı ayetlerin hangi olaylar için indirildiğini bilmek, insana farklı anlayışlar katacaktır.

İnsanın okuyup, akıl ederek ufkunu genişletmesi, olaylara ilahi bir gözle bakması, imanın güçlenmesi, perçinlenmesi yüce Rabbimizin bizden istediği, beklediği bir davranıştır.