Pişmanlık Üzerine Ayetler ve Hadisler Nelerdir?

ID 5787972 © Bestpic | Dreamstime.com

İnsan, akıl sahibi bir varlıktır. Bu sebeple yaptığı davranışlardan sorumludur fakat kişi yaptığı her davranışı doğru bulmayabilir. Yaptığı şeylere karşı pişmanlık hissederek yapmamış olmayı dileyebilir. Pişmanlık da mutluluk, sevinç, heyecan gibi bir duygudur. Pişmanlıkla ilgili Ayetler ve hadisler nelerdir?

Pişman olmak insanın fıtratında var mıdır? Pişman olmak bir duygudur ve diğer tüm duygular gibi insanın yaratılışında olan bir durumdur. Pişmanlık diğer duygulara göre daha az ihtiyaç duyduğumuz bir his olsa da, oldukça etkilidir. Çünkü pişmanlık, beraberinde vicdan azabı, hüzün, özlem, keder gibi diğer duyguları da getirebilir.

İnsanlar neden pişman olur?

İnsanlar en çok aslında yapmak istediği fakat yapmaya cesaret edemediği şeyler için pişmanlık duymaktadır. Daha sonrasında arkadaşları, ailesi ve sevdikleriyle uzunca vakit geçirmediği, onlara zaman ayırmadığı için hissedilen pişmanlık gelir.

Pişmanlık, yapılan işlerin ya da davranışların sonrasında da ortaya çıkabilmektedir. Kişi yaptığı bir kötülüğün, yanlış davranışın ardından “Keşke yapmasaydım.” cümlesini kuruyorsa, bu durum o kişinin pişmanlığını göstermektedir. Kişi, o an isteyerek ve zevk alarak işlediği günahtan sonra da pişmanlık duyup, Allah’a af için yalvarabilir.

Ayetler hadisler nelerdir?

Kur’an-ı Kerim’de pişmanlık üzerine yer alan ayetler nelerdir? Günahsız kul yoktur. Bu sebepten ötürü, Allah işlenen günahlardan sonra neler yapılması gerektiğini Kur’an’da ayetler ile bize buyurmuştur. Bu ayetlerden biri şudur:

“Kitabı sol tarafından verilene gelince o, “Keşke” der, “Bana kitabım verilmeseydi de hesabımın ne olduğunu bilmeseydim! Keşke ölümüm her şeyi bitirseydi!” (Hakka, 69/25-27)

Allah’a inanmayan, ona şirk koşan, onun varlığına inanmayan ya da inanmış gibi yapanlar için muhakkak bir cehennem azabı vardır. O kişiler ahiret zamanında pişman olacaklar, fakat her şey için geç olacaktır. Kur’an’da bu durum hakkında şöyle buyrulmuştur.

“Onların ateşin karşısında durdurulup “Ah, keşke dünyaya geri gönderilsek de bir daha rabbimizin âyetlerini yalan saymayıp inananlardan olsak” dediklerini bir görsen!” (En’am 6/27)

Ayrıca peygamber efendimiz hadis-i şeriflerinde pişmanlık duyan kişinin tevbe ettiği zaman, o günahı işlememiş olacağını anlatmıştır. Allah’tan ümidini kesmeden tövbe eden ve o günahtan kaçan kişinin günahlarını Allah’ın affedeceğini söylemiştir. Allah’ın affediciliği kullar tarafından unutulmamalıdır.

Peygamberimiz Hz. Muhammed konuyla ilgili ne öğütler?

Hz. Muhammed pişmanlık duyan ve tövbe etmek isteyen kişiler hakkında “Hak teala buyurdu ki, kulumun, günahı göklere kadar yükselse, benden ümit kesmeyip af dilerse affederim.” (Tirmizi) buyurmuştur.

Allah, af dilenen tüm günahları affeder. Kişi, işlediği günahları kimseye anlatmadan ve belli etmeden, pişman olduğu için tövbesini ederse ve aynı günahı işlemezse tövbesi kabul olur. Kişinin işlediği günahlar ahirette açıklanmaz, kişi ile Allah arasında kalır.

Pişman olan insan ne yapmalıdır? Kişinin pişmanlık sebebi başka birine, kendine ya da Allah’a karşı olabilir. Kendisi yüzünden pişmanlık duyan kişi ilk önce içinde bulunduğu durumu nasıl çözebileceğine karar vermelidir. Düzeltilebilecek bir durum varsa yapması gerekeni yapmalıdır. Eğer geri alınamayacak bir olayın içindeyse, o zaman kendisi ile barışması gerekmektedir.

Başkalarına karşı hissettiğimiz pişmanlık, isteyerek ya da istemeyerek olsa bile karşıdaki kişiyi etkileyeceği için ilk olarak özür dilenmelidir. Özrün ardından yapılan hata telafi edilebiliyorsa telafi edilmeli ya da alternatif bir çözüm yolu üreterek karşıdaki kişiye karşı olan borcunu ödemelidir.

Pişmanlık eğer Allah’a karşıysa ve kişi gerçekten pişmansa, ilk yapılması gereken şey tövbe etmektir. Ardından bu günahı yeniden işlememek için elinden gelen tüm çabayı göstermelidir. Pişmanlık için tevbe namazı da kılınabilmektedir. Ayetler ve hadisler ışığında pişmanlık duyanlara bilgiler bu şekildedir.