Kuran’da insan ilişkileri nasıl ele alınmıştır?

Toplum İpek Atacan
Başörtülü genç kadın
Reezky Pradata-Dreamstime

Allah, dikkate alınması için Kuran’da insan ilişkileri hakkında bazı uyarılarda bulunur. Müslümanlar da Allah’ın rızasını göz ederek yaptığı her davranışta bu uyarıları dikkate almalıdır. Aksi taktirde insanlarla olan ilişkilerde bozulmalar ve kopmalar meydana gelebilir. Önemli olan, her insanı Allah’ın yarattığını bilerek güzel şekilde yaklaşmaya çalışmaktır.

Diğer insanlara nasıl davranmak gerekir?

Toplum içinde her birey diğer insanlarla etkileşim içindedir. Bu nedenle davranışların tamamı insanların ilişkileri belirleyici unsurlar bulundurur. Bir kimsenin karakterinde bulunan yardımseverlik, alçakgönüllülük, sıcakkanlılık gibi iyi değerler ilişkilerin güzelleşmesini sağlar.

Her insan sahip olduğu ahlakı gösteren işleri yapar. Güzel ahlaklı kimseler kendilerine nasıl davranılmasını isterse öyle davranır. Daima saygı ve sevgi içeren cümleleri kullanarak kalp kırmaktan kaçınır. Kendini doğru anlatabilmek için karşısındakini dinler, ardından duygularını kontrol ederek konuşur.

Tüm insanlarla güzel ilişkilere sahip olmak mümkün değildir. Düşüncelerin uyuşmadığı zıt insanlarla konuşurken de daima iyi davranışlar sergilenmelidir. Alay, hakaret, aşağılama içeren sözlerden uzak kalarak uzlaşmaya çalışılmalıdır. Karşıdaki kişi her ne kadar negatif enerjiye sahip olsa da pozitife çevirmek için çaba harcanmalıdır.

Bireylerin diğer insanlarla arasına koyduğu bazı sınırlar vardır. İlişkiler ne kadar yakın olursa olsun bu sınırları aşmaktan kaçınmak gerekir. İnsanların birbirini sevmesi her konuda tolerans gösterilmesi gerektiği anlamına gelmediği için bireyin kendi sınırlarını da koruması gerekir. Aksi taktirde ilişkiler kalp kırıklıkları veya öfke nedeniyle sonlanacak duruma gelebilir.

Örnek alınması açısından Kuran’da insan ilişkileri nasıl?

Kuran, insanlar için her bakımdan yol göstericidir. Bu nedenle arkadaşlıklar, aile, düşmanlar ve onlara nasıl davranılması gerektiği hakkında ayetler bulunur. Peygamberlerin hayat hikayeleri anlatılırken de insanlarla olan ilişkilerinden bahsedilerek kıssadan hisse alınması hedeflenir.

Allah, Kuran’da insan ilişkileri hakkında yaptığı uyarılarla rızasının nasıl kazanılacağını anlatır. Öncelikle her insanı yaratanın Allah olduğunu kabul etmek ve tüm insanları Allah rızası için severek hareket etmek gerekir. Müminler arasındaki kardeşliği bozacak her türlü işten kaçınılmalıdır. Kuran’da şöyle buyrulur:

“İyilikle kötülük bir olmaz. Sen (kötülüğü) en güzel olan davranışla sav, o zaman bir de göreceksin ki seninle aranızda düşmanlık bulunan kimse kesinlikle sıcak bir dost oluvermiş!” (Fussilet, 41/34)

Ayetten anlaşıldığı gibi müminler kendilerine kötülük yapılsa bile güzellikle karşılık vermelidir. Yapılan kötülüklere kötülükle değil iyilikle karşılık verebilme erdemine erişmek oldukça önemlidir. Bu davranışlar, insanlara Allah’ın sevgisini kazandırarak ahireti güzelleştirir.

İlişkilerde hangi temel esaslar bulunmalı?

Kurulan ilişkiler birbirinden farklı olsa da hepsinde ortak olan bazı temel esaslar bulunur. Bunların başındaysa karşılıklı olarak saygı göstermek vardır. Çok samimi olunan kişilerle bile iletişim içindeyken saygıdan ödün vermemek, iletişimi kötü etkileyecek işler yapmamak gerekir. Ayrıca yaşanan düşmanlıklar ve anlaşmazlıklar esnasında kötü davranışlar sergilemekten kaçınılmalıdır.

Duygular ve düşünceler paylaştıkça güzelleşir, bu nedenle hissedilen duyguları kıskanılacak korkusuyla saklamamak gerekir. Temel esaslardan biri olan güven duygusu sağlandıktan sonra mutluluklar da sıkıntılar da paylaşarak azalır. Böylelikle zorluklar karşısında yalnız hareket etmek yerine derde ortak olan insanlarla beraber yol alınır.

Bir ilişkide bulunması gereken temel esaslar içinde İslam yer almalıdır. İslam’a karşı kurulan dostluklar ve arkadaşlıklar insana hayırdan çok zarar getirir. Dünya hayatıyla birlikte ahiret hayatını da kötü etkileyerek Allah’la olan bağların kopmasına neden olabilir. Dünyaya iman etmek için gelindiği unutulmadan, kurulan her ilişkide Allah’ın rızası göz edilmelidir.

Enjoy Ali Huda! Exclusive for your kids.