Kur’an’da Yer Alan İfadelere Göre Örnek Bir İnsan Nasıl Olmalı?

41072707 © Radekwojnar | Dreamstime

İnsan kendi sağlığı ve toplum bütünlüğü için iyi bir ahlaka sahip olmalıdır. Bu ahlak dünyada olduğu kadar ahiret hayatında da değerlidir. Güzel ahlak ve iyi edep sahibi olan insanlar Allah katında karşılıklarını alacaklardır.

Kur’an içerisinde yer alan ifadelere göre örnek bir insan nasıl olmalıdır? Kur’an’ın Müslümanlara anlattığı en güzel örnek Hz. Muhammed’dir. İyi davranışları, güzel ahlakı ile herkes için en güzel Müslüman olmuştur. Yanlış davranışlarda bulunmamıştır. Örnek alınması gereken en önemli insandır.

Örnek insanlar bol bol sevap işlerken, günahlardan da kaçarlar. Yaptıkları iyi amellerin üstüne gölge düşürmemek için haram olan her davranıştan uzak durmaya çalışırlar. Günahları için af dilerler ve aynı yanlışı yeniden yapmazlar.

Örnek insanlar Kur’an’da anlatıldığına göre öncelikle adaletli olmalıdır. Kişiler arasında ayrım yapmadan kararlar vermelidir. Ayet-i kerimede, “…Eğer hüküm verirsen aralarında adaletle hükmet. Şüphesiz Allah adil olanları sever.” buyrulur. (Maide, 5/42)

Örnek insan doğru olmalı ve doğru olduğu kadar çevresindekileri de öyle seçmelidir. Kur’an-ı Kerim’de, “Ey iman edenler! Allah’a karşı gelmekten sakının ve doğrularla beraber olun.” buyrulur. (Tevbe 113/119)

İnsanların birbirlerine olan davranışları kadar, hayvanlara ve diğer canlılara olan davranışları da önemlidir. Kur’an-ı Kerim’de, “Yeryüzünde yürüyen hayvanlar ve gökyüzünde iki kanadıyla uçan kuşlardan ne varsa hepsi sizin gibi topluluklardır. Biz kitapta hiçbir şeyi eksik bırakmadık. Nihayet (hepsi) toplanıp rablerinin huzuruna getirileceklerdir.” buyrulur. (En’am, 6/38)

Örnek insanlar dünya hayatları kadar ahiret hayatını da düşünürler. Bu yüzden sık sık ibadet ederler ve Allah’ı anmaktan kaçınmazlar. Allah, “(Onlar) gayba iman ederler, namazı kılarlar, kendilerine verdiklerimizden hayra harcarlar; Sana indirilene ve senden önce indirilene iman ederler ve ahirete de onlar kesin olarak inanırlar.” buyurmuştur. (Bakara, 3-4)

Örnek insan olmak için neler yapılmalıdır? Davranışlar ve hareketler ile örnek insan olmak kolaydır. Zor olan, Allah’a olan dostluk ve ibadet bakımından örnek olabilmektir. Çünkü bunu pek az kişi gerçekten başarır.

Örnek insan olmak için ibadetler eksiksiz yerine getirilmelidir. Allah sık sık zikredilir. İnsan aklını kullanmalıdır. Diğer kimselerin kusurlarını örtmek, onların gıybetini yapmamak gerekir. İnsan ihtiyaç fazlalarını yoksul kimselere dağıtarak yardımlarda bulunmalıdır.

Kendi dininden olmayan kimselere saygı duyulmalıdır. Allah’ın yarattığı her canlı değerlidir, bu yüzden onlara eziyet edilmemelidir. Yok yere insanların kalpleri kırılmamalıdır. Allah’a şikayetlerde bulunmak yerine içinde olunan hal için bile şükredilmelidir.

Çocuklarımızı örnek birer insan yetiştirmek için neler yapmalıyız? İnsanların en kolay öğrendiği ve bilgileri kavradığı dönem çocukluk dönemidir. Bu dönemde öğrenilen ve alışkanlık edinilen her şey insan için kalıcı olur.

Örnek bir insan olarak yetiştirmek istenen çocuğun yanında her türlü kötü davranıştan uzak durulmalıdır. Çocuklar, gördükleri her şeyi taklit eder. Onları örnek birer insan yapmak için önce anne ve babayı örnek insanlara dönüştürmek gerekir.

İbadet alışkanlığı sağlamak gerekir. Çocuk yaşta alışkanlık edinilen ibadetleri yapmak, büyüdüğü zaman çocuğa zor gelmeyecektir. Bunu yaparken Allah korkusu yerine Allah sevgisi aşılanmalıdır.

Kötü ve yanlış davranışlarda bulunan çocuklar uyarılmalıdır. Uyarının etki etmediği durumlarda ise uygun cezalar verilmelidir. Verilecek yanlış davranışlar çocuğu ailesinden ve İslam’dan uzaklaştıracağı için atılan adımlar temkinli olmalıdır.

Örnek olarak yetişen her çocuk topluma kazandırılmış değerli bir bireydir. Çevresine yaptığı davranışlar ile dünya hayatı, Allah’a yaptığı davranışlar ile ahiret hayatı güzel geçecektir.