Kurban Nasıl Kesilir? Kesilen Kurbanın Etleri Kimlere Dağıtılır?

ID 153278567 © Luiza Nalimova | Dreamstime.com
Fotoğraf: ID 153278567 © Luiza Nalimova | Dreamstime.com

Kurban, İslam inancında yeri olan bir ibadet biçimidir. Bu bağlamda, Kur’an-ı Kerim’in farklı ayetlerinde Allah için türlü kurbanların takdim edildiği görülür. Kurban kesimindeki amaç, Allah’ın hükmüne boyun eğmektir. Yapılan bu ibadet hem ferdi hem de toplumsal bazı faydalar sağlar.

Kurban konusunda İslam içerisinde anlatılan en büyük kıssa Hz. İbrahim’e aittir. Bu bağlamda, İbrahim peygamber bir oğlu olursa onu Allah için kurban edeceği sözünü verir. Allah, ona bir oğul verince de sözünü tutmak ister ve bu bağlamda hareket eder. Hz. İbrahim’in gösterdiği bu davranış Rabbi için gerçek bir sadakat göstergesidir. Buna karşılık Hz. İsmail’e karşı Hz. İbrahim’e kurbanlık bir koç gönderilir. Onun bu sadakati de Kur’an-ı Kerim’de şöyle anlatılır: “Bu kitapta İbrahim’i de okuyup an! Kuşkusuz o, özü sözü doğru bir insan, bir peygamberdi.” (Meryem Suresi, 41. Ayet)

Kurban kesiminin İslam açısından hükmü nedir? Kurban kesme konusunda din alimleri arasında farklı yorumlar yapıldığına rastlanır. Bu bağlamda dinen şartları taşıyan kimseler için kurban kesmeyle ilgili vacip ya da sünnet yakıştırması yapılır. Kur’an ayetlerinde ve hadislere bakıldığında ise Müslümanlara kurban kesmelerinin emredildiği görülür. Bu konu Kur’an-ı Kerim’de şu şekilde aktarılır: “Şüphesiz biz sana bitip tükenmez nimetler verdik. Şimdi sen rabbin için namaz kıl ve kurban kes!” (Kevser Suresi, 1 ve 2. Ayet)

Peygamber Efendimiz’in de kurban kestiği bilinen bir mevzudur. Kendisinin bu konuda “Ey insanlar, her sene, her ev halkına kurban kesmek vaciptir.” (Tirmizi) buyurur ve müminleri de kurban kesmeleri konusunda teşvik eder.

Kurban çeşitleri… Dinimizde kurban denilince akla ilk olarak bayramda kesilen kurbanlıklar gelir. Ancak İslam hükümlerine göre farklı amaçlarla da kurban kesmek mümkündür. Bu bağlamda; adaklık kurban, akika kurbanı, hedy kurbanı, ceza ve kefaret kurbanı Müslümanlar tarafından kesilebilecek diğer kurban çeşitleridir.

Kurban kesilirken, hangi amaçla olursa olsun, yalnızca İslam açısından uygun görünen hayvanlar tercih edilebilir. Dinimizce kurbanlık olarak seçilebilecek hayvanlar ise; sığır, koyun, keçi, manda ve deve olarak sıralanır. Bu kurbanların büyüklüklerine göre değişen sayılarda ortaklar ile de kurban kesilmesi mümkündür.

Kurban kesiminde dikkat edilmesi gerekenler… Kurban kesilirken; hayvana eziyet etmemek, bıçağı göstererek onu incitmemek ve kesim sırasında tekbir getirmek dikkat edilmesi gereken temel noktalardır. Bunların yanı sıra hayvan kesilmeden önce kıbleye döndürülerek, sol yanının üzerine yatırılmalıdır. Kurban sahibinin işlem sırasında hazır bir şekilde beklemesi de dinimizce uygun görülen bir davranıştır.

Kurban eti, paylaştırma ve dağıtım… Peygamber Efendimiz’in hadisi şerifleri incelendiğinde kurban sahibi ve ailesinin kurban eti yemesinde bir sakınca olmadığı görülür. Ancak bu durum adaklık kurbanlar için bir miktar farklılık gösterir. İslam alimlerinin ağırlıklı olarak kabul ettiği görüşe göre kurban eti, adak eti dışındakiler, üç parçaya ayrılır. Bu parçaların dağıtımı da şu şekilde yapılır: Bir parça, kurban sahibi ve onun bakmakla yükümlü olduğu aile fertleri için ayrılır. Bir parça, zengin ya da fakir ayrımı yapmadan yakın çevreye (eş, dost ve akraba) dağıtılır. Bir parça, kurban kesme gücü olmayan fakir hanelere verilir.

Kurban etinin hane fertleri kalabalık olduğu takdirde, dağıtım yapılmadan, ev içinde tüketilebileceğine dair de bazı yorumlar bulunur. Bunun için bir sınır olmamakla birlikte, kurban etinin satılması “caiz değildir” şeklinde kabul edilir. Çünkü kurban, herhangi bir çıkar gözetmeden yalnızca Allah rızası için yapılan bir ibadettir.