Kurbanın tarihi hangi çağlara dayanıyor?

Tarih Contributor
kurbanlık koyunlar
Kenan Kahraman-Dreamstime

Allah’a veya diğer tanrılara olan bağlılığı göstermek için yapılan kurbanın tarihi oldukça eskilere dayanır. Canlı bir hayvanın kesilmesiyle birlikte çeşitli ayinler ve törenler de yapılabilir. İslam’dan önce yapılan tüm bu işlerin doğrusu Hz. Muhammed tarafından insanlara öğretildi.

Eski insanlar neden kurban kesmeye ihtiyaç duyardı?

Kurban kesmenin pek çok amacı bulunabilir. Bunlardan en önemlisi ilaha veya ilah kabul edilen varlıklara olan bağlılıkları sunmaktır. Kulluk edilen varlığın yüceliğini göstermek, onun hoşnutluğunu kazanmaktır. Ayrıca çok istenen bir durumun gerçekleşmesi istendiğinde adak olarak da kurban kesilebilirdi.

Kıtlık, savaş, hastalık gibi önemli toplumsal olaylarda tanrının yardımını istemek amacıyla kurban kesmek yaygın bir gelenekti. Bunun yanında, her yılın belirli zamanlarını kurban keserek kutlamalar yapan uygarlıklar da bulunurdu. Zaman zaman ölen kimselerden yardım alabilmek için de kurban kesme yöntemine başvurulurdu.

Eski insanlar tanrılar için kurban keserken hayvanların en irilerini ve güzellerini seçerdi. Eğer hasta veya zayıf bir hayvan öldürülürse tanrının sinirleneceğini, onlara lanet edeceğini düşünürlerdi. Kurban kesilecek hayvan çok önceden belirlenerek güzel beslenir, sağlığına dikkat edilir, diğer hayvanlardan ayrı tutulurdu.

İslamiyet’ten önce ve sonra kurbanın tarihi nasıldır?

Cahiliye döneminde ve öncesinde yapılan yanlışlardan bir kısmı kurban kesmekle ilgiliydi. Allah’a inanmayan topluluklar belirledikleri ilahlara veya putlara çeşitli kurbanlar keserdi. Onların yardımını almak, para istemek, çocuk sahibi olmak gibi dünyevi çıkar ilişkileriyle bunu yaparlardı. Ancak İslamiyet’in gelişinin ardından kurban kesmenin amacının yalnızca Allah’ın rızasını kazanmak olduğu bildirildi.

Hz. İsmail ve Hz. İbrahim arasında yaşanan olayla birlikte kurbanın tarihi şekil değiştirdi. Böylelikle Allah için kurban kesmenin İslam’daki yeri daha iyi anlaşıldı. Bundan dolayı her yıl bayram için belirlenen zamanlarda durumu olan Müslümanlar için kurban kesmek vacip oldu.

Kurban kesmenin faziletlerinden tam olarak yararlanabilmek için yapılması gereken üç iş vardır. Kurbanın üç eş parçaya bölünmesinin ardından bir parçanın yoksullara dağıtılması oldukça önemlidir. İkinci parça gelen misafirlere ve dostlara ikram edilirken kalan parça kişinin kendisine veya ailesine kalan bölümdür. Eğer yaşanan bölgede ihtiyaç sahiplerinin sayısı fazlaysa kurbanın tamamının dağıtılması uygun bulunur.

Allah’ın rızasını kazanmak için yalnızca Kurban Bayramında kurban kesilmez. Adak veya şükür kurbanları da İslam’ın hoş bulduğu davranışlar arasındadır. Dikkat edilmesi gereken nokta adak kurbanının kişinin usul ve fürunda bulunan kimselerin bu eti yiyememesidir. Yani; anne ve babalarla birlikte onların ataları, çocuklarla birlikte onların çocukları adak kurbanından yararlanamaz.

Kurban kesmenin amacı nedir?

İslam’ın yapılmasını emrettiği ibadetlerden biri kurban kesmek olduğu için bir kurbanı keserken ilk amaç Allah’ın rızasını kazanmaktır. Ancak adak veya şükür kurbanlarını keserken de Allah’ın rızası ön planda tutulmalıdır. İsteklerin gerçekleşmesi için, yaşanan güzel olaylardan dolayı şükretmek için kurban kesilebilir.

Kesilen kurban Allah’a olan bağlılığı göstermenin bir yoludur. Maddi ve manevi fedakarlık gerektirdiği için her Müslümanın yapması gereken ibadetlerden değildir. Ancak maddi zenginliği yerinde olan her mümin kurban keserek Allah’ın emirlerine olan sadakatini göstermelidir.

Kısaca, kurban kesmek çok eski zamanlardan günümüze değişerek ulaşmayı başaran bir ibadettir. Tüm dinlerde ve toplumlarda ortak amaç inanılan tanrının yardımını istemek, ona olan imanı göstermektir. İslamiyet’in gelişiyle birlikte yanlış yapılan bu ibadet düzeltilerek Allah’ın rızasını kazandıracak şekilde yapılması emredilir. Bu nedenle Allah’a yaklaşmak isteyen, ahiretini güzelleştirmeye çalışan her Müslüman kurban kesmelidir.