Mescid-i Hayf nerededir? Hacı adaylarının sorusu…

Seyahat 28 Nis 2021 İpek Atacan
Ramadan Kareem
Lilkar-Dreamstime.com

Özellikle hac ibadetinde bulunacak kişiler Mescid-i Hayf nerededir sorusunu yöneltirler. Bu mescid, yalnızca hacca gidecekler için değil tüm Müslümanlar açısından oldukça önemli bir yere sahiptir. Çünkü Mescid-i Hayf’ın Peygamber Efendimiz Hz. Muhammed de dahil olmak üzere pek çok peygamber tarafından ziyaret edildiği bilinir.

Mescid-i Hayf nerededir ve ne zaman inşa edilmiştir?

Hayf, Mekke sınırlarında olan bir bölgedir. Dolaysıyla Mescid-i Hayf nerededir sorusunun yanıtı da Mekke şehri olarak karşımıza çıkar. Söz konusu mescid, Peygamber Efendimiz Hz. Muhammed’in Veda Haccı yaptığı sırada ziyaret edilmiştir. Ancak bu zamanlar şimdiki gibi bir yapı değildi. Hz. Muhammed bu alana hac zamanı bir çadır kurmuş ve cemaatini toplayarak burada namaz kıldırmıştır.

Peygamber Efendimiz Hz. Muhammed’in Hayf’ta çadır kurması ve burada namaz kılması sonrasında, bu alanın çevresi duvarla örülmüş ve mescid şekline getirilmiştir. İslam büyüklerinin yapmış olduğu yorumlar neticesinde burada namaz kılmak da müstehap olarak kabul edilmiştir.

Mescid-i Hayf ile ilgili çok sayıda rivayetle karşılaşmak mümkündür. Bu rivayetlerden birinde Hz. Muhammed’in söz konusu alandaki yüksek yerlerden birini işaret ederek Bilal-i Habeşi’den ezan okumasını istediği bildirilir. Mescid-i Hayf’a sonradan minare yapılmasının altında yatan sebebin de bu olduğu düşünülür.

Hangi peygamberler tarafından ziyaret edilmiştir?

Mekke sınırlarında yer alan Mescid-i Hayf, Müslümanlar açısından değer gören ve kutsal kabul edilen yerlerden biridir. İslam inancında buranın çok eski zamanlardan beri bir ibadet yeri olduğu ve çok sayıda peygamberin de burada ibadet etmiş olduğu kabul edilir. Günümüze ulaşan bir rivayete göre bu peygamberlerin sayısı 70 civarındadır. Başka bir rivayet içerisindeyse konuyla ilgili şöyle buyrulur:

“Ebu Hüreyre Mekke’de ikamet edecek olsa her cumartesi burasını ziyaret edip iki rekat namaz kılacağını, Sa’d b. Ebu Vakkas burada iki rekat namazı Beytülmakdis’i iki defa ziyaret edip orada namaz kılmaya tercih edeceğini söylemiştir.” (Fakihi)

Mescid-i Hayf’ın mimari özellikleri ne şekildedir?

Mescid-i Hayf ilk olarak 842 senesinde Vasik Billah tarafından imar edilmiştir. Bu imar sırasında kıble bölümüne yetmiş sekiz sütun konulmuş, bunlar üzerineyse bir ahşap sedir örtülmüştür. Anlaşıldığı üzere mescid tavanı onlarca kareden oluşmuştu ve bu karelerin her birine de bir kandil asılmıştı. Bunlara ek olaraksa mescidin hem iç hem de dış duvarları burçlarla süslenmişti.

Yüzyıllardır ayakta duran Mescid-i Hayf farklı zaman dilimlerinde pek çok kez tamir edilmiştir. Buna göre mescidin zeminiyle merdivenleri Cemaleddin-i İsfahani tarafından imar edilmiştir. Daha sonraysa zamanın Abbasi halifesinin annesi ve Yemen hakimi tarafından tamir edilmiştir.

Memlük Devleti zamanında Sultan Kayıtbay’ın emriyle mescide bir minare ve büyük bir de kubbe ilave edilmiştir. Osmanlı Devleti döneminde de Mescid-i Hayf için yapılan hizmetler devam etmiştir. Son olaraksa 1900’lü yılların sonunda mescid tamamen yıkılmılş ve Suudi hükümet tarafından yeniden inşa edilmiştir.

Sonuç olarak, İslam inancında Müslümanlar tarafından değer gören ve kutsal sayılan pek çok mescid vardır. Bunlardan biri de genellikle hac ibadeti sırasında ziyaret edilen Mescid-i Hayf olarak kabul edilir. Mescid-i Hayf’ın eski peygamberlerden beri bir ibadet alanı olduğuna inanılır. Peygamber Efendimiz Hz. Muhammed de Veda Haccı sırasında bu bölgeye çadır kurmuş ve ibadet etmiştir. Sonrasında çadırın kurulduğu alan mescide çevrilmiş ve buraya bir de minare eklenmiştir.