Mevlana’dan nasihatler ve kıymetli anlamları nelerdir?

Felsefe 30 Ara 2020 Contributor
Tasavvuf
Mevlana'dan nasihatler
Hulki Okan Tabak-Unsplash

İslam dünyasında önemli bir yere sahip olan Mevlana’dan nasihatler, her Müslümanın bilmesi ve uygulaması gereken önemli sözlerdir. 7 nasihatten oluşan sözlerin altında derin anlamlar bulunur. Allah aşığı olan Mevlana, hem yaşamı hem de öğütleriyle herkese örnek olan biridir.

Mevlana Celaleddin-i Rumi’nin İslam dünyası açısından önemi nedir?

Mevlana, yaşadığı dönemde örnek bir Müslüman olmuştur. İslam’ın çeşitli ilimlerinde bilgili, edebiyatla ilgilenen bir şair ve alimdir. Bu sebeple düşünceleri, sözleri ve eserleri İslam dünyasında oldukça kıymetlidir. Sorunlar karşısında çözümsel yaklaşımlarda bulunmuş, halkın her kesimiyle içli dışlı olmuştur.

Mevlana hem Türk kültüründe hem de İslam kültüründe bin yıldır önemini korur. Mevlevilik inancının oluşmasını sağlayarak kendisine duyulan saygı ve sevgiyi arttırmıştır. Allah ve peygamber aşkıyla yaşayarak tüm yaşamını İslam yolunda değerlendirmiştir. Kendisine has oluşturduğu tasavvuf düşüncesiyle ibadet ederek ömrünü tamamlamıştır.

Mevlana’dan nasihatler içinde hangi öğütler bulunur?

Mesnevi içerisinde ibret verici pek çok hikaye vardır ancak Mevlana’dan nasihatler dendiğinde akla 7 öğüt gelir. Bu nasihatlere uyan kişiler yanlış düşüncelerden ve davranışlardan dönerek asıl gerçekliğin Allah yolunda olduğunu fark eder. Mevlana’nın nasihatlerinden biri şöyledir:

“Cömertlik ve yardım etmede akarsu gibi ol.”

Mevlana, cömert ve yardımsever biriydi. Bu özelliğini diğer insanlara da öğüt ederek cömertliğin ve yardımseverliğin daimi olması gerektiğini vurgular. Mevlana’nın ikinci öğüdü şu şekildedir:

“Şefkat ve merhamette güneş gibi ol.”

Mevlana, şefkatli ve merhamet sahibi olunması gerektiğini öğütlemiştir. Bu iki duygunun bir güneş gibi her yeri aydınlattığı zaman başarılı olduğunu vurgulamıştır. Mevlana’nın 3. öğüdü şöyledir:

“Başkalarının kusurunu örtmede gece gibi ol.”

Gece nasıl karanlıksa ve gizli işlerin yapılmasını kolay kılıyorsa, insanların kusurlarının da bu şekilde örtülmesi gerekir. İslam inancında bir başkasının yaptığı ayıp yayılmak yerine kapatılmalıdır. Mevlana’nın öğütlerinden biri şu şekildedir:

“Hiddet ve asabiyette ölü gibi ol.”

Ölüler Allah’a kavuştukları için duygu hissetmezler. Olaylar karşısında tepki göstermekten yoksunlardır. Sinirli ve gergin zamanlarda tepki göstermemek, karşılık vermemek gerektiği öğütlenmiştir. Mevlana’nın 5. nasihati şöyledir:

“Tevazu ve alçak gönüllülükte toprak gibi ol.”

Toprak, yeryüzünde bulunan ve alçakta olan bir maddedir. Yapılan işler karşılığında tebrik ve beğeni alındığı zaman toprak gibi alçak gönüllü olmak gerekir. Mevlana, kişinin kendini beğenerek hareket etmemesi gerektiği öğütler. Mevlana’nın nasihatlerinden biri şöyledir:

“Hoşgörülükte deniz gibi ol.”

İslam’ın yaşayan kişilerin sahip olması gereken özelliklerden biri hoşgörüdür. Hoşgörülü olan kişiler daha çok beğenilir ve saygı görür. Mevlana da hoşgörüyü denize benzeterek insanlara iyi davranışlarda bulunması gerektiğini öğütlemiştir. Mevlana’nın son nasihati şöyledir:

Ya olduğun gibi görün, ya göründüğün gibi ol!

İnsan düşünceleri nasılsa o şekilde yaşamalıdır. Diğer insanları kandırmak için gerçekte öyle olmayan işlerden ve düşüncelerden uzak durulmalıdır. Kişi dışarıdan göründüğü gibi yaşamalı ya da yaşadığı şekilde görünmelidir.

Alimlerin ve büyüklerin öğüdünü dinlemek neden önemlidir?

Alimler ve büyükler yaşamış, görmüş, geçirmiş, eğitim almış bilgili insanlardır. Bu sebeple özellikle gençlere ve öğrencilerine çeşitli tavsiyelerde bulunurlar. Bu tavsiyeler, uyulduğu zaman kişinin yaşamına doğru etki ettiği için unutulmamalıdır.

Alimler ve büyükler, edindikleri tecrübeleri, hakkında bilgi sahibi oldukları konuları paylaşırlar. Bu durum sayesinde o konuyla ilgili bilgisi olmayan kişiler yapacakları işlerde öğütlere uyarak doğru adım atabilirler. Yaşamı daha kolay kılmak, ibadetlerdeki yanlışları düzeltmek adına öğütleri dinlemek önemlidir. Verilen nasihatler salih amelleri arttırarak daha iyi bir insan olma yolunda adım atılmasını sağlar.

YAZI: İPEK ATACAN