Mevlana’nın Kadın Hakkında Sözleri

Mevlana, sufiler, Mevlana'nın kadın hakkında sözleri.

Mevlana’nın kadın hakkında sözleri, onun kadınlara olan ulvi bakış açısının bir yansımasıdır. Mevlana felsefi yapısı ile kadınların yetenekleri olduğu kadar zaaflarını da ele alarak onun toplum içindeki yerini tanımlamıştır.

Mevlana sözlerinde Hazreti Muhammed’e ilk inanan kişinin de kadın olduğunu vurgular. Hazreti Hatice’den bahseder. Kadınların anne olma özelliği de Mevlana’nın yücelttiği konulardan biridir. Mevlana’nın kadınlar hakkında sözlerinde rastladığımız dizelere bir bakalım. “Allah’ın haklarından sonra ana hakkı gelir. Çünkü kerem Sahibi olan Allah, sen ana karnındayken senin karnındaki şekline  borçlu etmiştir” (Mesnevi, 3.) Kadının doğurabilme özelliği ona büyük bir güç katar. Mevlana kadınlar hakkında sözlerinde bu gücü belirtir.

Sohbet Meclislerinde Kadın

Ona göre kadın sosyal hayatın vazgeçilmez bir parçasıdır. Aile kavramının temeli kadına dayanır. Hazreti Mevlana’nın sohbet meclislerinde daima kadınları ağırladığını da biliyoruz. Onun sohbet meclislerinde öncelikle sultan eşleri olmak üzere pek çok müridi olduğunu biliyoruz. Her cua akşamı gerçekleştirilen bir sohbet vardı. Bu sohbetler Emüniddin Mikail’in evinde gerçekleşiyordu. Mevlana sohbetlerine nasihatler ile başlıyordu. Bu derin sohbetlerin sabah namazına kadar devam ettiğini Eflaki’nin Menakibu’l Arifin 1 eserinden biliyoruz.

Mevlana’nın sohbetine katılanlar arasında Sultan Rüknettin’ in eşi Gömeç Hatun, Muiniddin Pervane’nin eşi Gürcü Hatun ve dönemin önemli ailelerinden pek çok kadın bulunuyordu. Esnaf ve işçilerin eşlerinin de bu sohbetlere çok önem verdiklerini zaman zaman katıldıklarını biliyoruz. Buz uzun sohbetlerin sonunda sema ettikleri bilgisine de ulaşıyoruz. Hazreti Muhammed’in sünneti olan kadınlar ile işrat meclisi düzenleme geleneğini Hazreti Yesevi’den sonra Mevlana’nın devam ettirdiğini söyleyebiliriz.

Kadınlar Hakkında Düşüncesinin Temeli

Mevlana’nın kadınlar hakkında sözleri iki İslami temele dayanıyordu; biri Kuran’ı Kerim diğeri de Hazreti Muhammed’in sünnetleri. Mevlana geçmişten gelen gelenekleri ve Hazreti Muhammed’in kadınlarla ilgili sünnetlerinin özünü kavramıştı. Mevlana kadınları yüceltmiş zaman zaman yaradılışlarından kaynaklanan kaprisli tavırlarına da değinmiştir. Bu kaprisler elbette tüm insanlara da mal edilen beşeri zaaflardır. Zaman zaman onun dizeleri kadınları yerdiğine dair delil olarak gösterilse de yaşadığı dönemdeki kaynaklar kadınlara ne kadar önem verdiğini ortaya koyar. Mevlana’nın sözlerindeki gerçekçi payı hiçbir zaman unutmamak gerekir.

Mevalana’nın kadınlar hakkındaki sözlerinde onların yaradılış olarak ne kadar duygusal, şevkatli ve sevgi dolu oldukları da vurgulanmıştır. Kadınların anne olarak bu dünyaya katkılarının ne denli büyük olduğunu vurgulamıştır. “Allah kadının kalbine erkekten daha çok muhabbet ve şefkat vermiştir.” Sözü bu yorumun ispatı olarak karşımıza çıkar.

Mevlana’nın kadın hakkında sözleri neler?

Kadının daha sabırlı bir yapıda olduğunu da dizelerinde paylaşmıştır. Erkeklere göre acı çekmeye daha dayanıklıdır. Mevlana kadınların daha geç ölmelerini de kadınlara verilen bir lütuf olarak görmüştür. Mevlana kadının hislerini daha iyi kontrol eden bir yapıda olması sebebiyle nefsini ve arzularını daha iyi terbiye ettiğini vurgular. Bu bağlamda Hak yolunda erkekleri geçerek, gerçeğe daha çabuk ulaşabilir.

Kadının sevgi ve merhamet duygularının yüksek oluşunu yine erkeklere verilen bir lütuf olarak yorumlar. Erkekler ve kadının çocukları bu sevgi ve merhametle daha iyi bir yaşam sürme şansına sahip olurlar. Mevlana büyük başarıya ulaşmış kişilerin başarısını eşlerinin şefkatine, muhabbetine bağlayan ilk önemli tasavvufçudur.

Mevlana bazı hikayelerinde nefsine yenik düşerek kendini küçülten kadınlara da yer vermiştir. Bu kadınları hiçbir zaman hor görmemiştir. Kadının zayıflıklarından yararlanan erkekleri ise hor görmüştür. Mevlana eğitim konusunu da önemli bir yerde tutarak kadınların eğitim almalarını savunmuştur.