Mezopotamya Uygarlıkları Nelerdir?

Mezopotamya Uygarlığı, Mardin.

Merak uyandıran Mezopotamya Uygarlıkları nelerdir? Bugün hala tarihte en çok merak edilen ve araştırılan bir uygarlıklar olmaya devam ediyor. Bunu nedeni bilinen en eski uygarlık olduğu kadar bulunduğu coğrafyanın çekici gücü olabilir.

Mezopotamya Uygarlıklarına baktığımızda, dönemlerine göre şöyle bir sıralama karşımıza çıkıyor; Sümer Uygarlığı yani Sümerler, Milattan önce 4.000 ve 2350 yılları arasında hüküm sürmüşler. Akad Uygarlığı ise Milattan önce 2350 ve 2150 yılları arasında hüküm sürmüş. Son olarak Asur Uygarlığı Milattan önce 2000 ve 609 yılları arasında varlığını sürdürmüş.

Bundan kısa bir süre öncesine kadar en eski uygarlığın Yunan Uygarlığı olduğunu biliyorduk ama araştırmalar ortaya çıkardı ki Sümer Uygarlığı tarihi daha eskiye dayanıyor. Sümer Uygarlığı insanların tarıma geçtiği ve hayvanları evcilleştirmeye başladığı bir dönem. Sümerler kendi dönemleri için değerlendirildiğinde tarımda bir devrim gerçekleştiriyor. Neler yapmamışlar ki, bataklık kurutup tarım alanına çevirmekten, sulamayı kolaylaştırmak için kurdukları su kanallarına kadar bugün hala kullanılan yöntemlerin öncüsü olmuşlar. Tarımda kurak bölgelerde uygulanan, akarsuların önüne set çekerek baraj oluşturma yöntemini bile bu dönemde görüyoruz.

Hayatı kolaylaştıran uygarlık

Mezopotamya uygarlığında küçük teknelere de rastlamaktayız. Tekerlekli araçlar da dönemin önemli özelliklerinden. Tarım alanında en büyük devrimin karasaban olduğunun altı çizilir. İnsan gücüne ihtiyacı azaltarak toprağı sürmeye yarayan bu çok değerli keşif Mezopotamya Uygarlığı’nın başlangıcında keşfediliyor. Aynı dönemde karşımıza çıkan büyük tapınaklar bu uygarlığın mimari ve hesaplama konusunda da ileri olduğunu kanıtlıyor. Takvim kullanımını bu uygarlıkta görüyoruz. Kullandıkları takvim sayesinde Fırat ve Dicle nehirlerinin taşma dönemlerini kendilerine hatırlatarak, tarım ürünlerinin ziyan olmamasını da sağlıyorlar. Sümerliler kurdukları hayat düzeni ile kendilerinden sonra gelen Akadlar, Babilliler, Asurlar ve Elamlar geçmişten aldıkları devam ettirdiler.

Mezopotamya Uygarlığı’ndan günümüze yapıların ulaşmamasının nedeni kullandıkları malzemenin, bulundukları coğrafyaya uyumlu olarak kerpiçten olması.

Akadlar bilinin ilk en büyük imparatorluk oldu. Kral Sargon döneminde de güçlü bir dönem yaşadılar. Onların başarısı düzenli bir ordu kurmuş olmalarından kaynaklandı. Kendi dönemlerinde bir ilke daha el atarak, bilinen ilk haritayı oluşturdular.

Babiller Sümerlerin etkisinde bir devlet yapısını devam ettirdiler. Babilliler oluşturduğu çok katlı tapınaklara “ziggurat” adını verdiler. Bu tapınakların en üst bölümünü bir gözlem yeri olarak kullandılar. Alt katlar ise ihtiyacı olan ürünleri sakladıkları kilerler oldu. Mimari açıdan değerlendirdiğimiz zaman Mezopotamya’nın en gelişmiş medeniyeti olarak karşımıza Babiller çıkıyor.

Asurluların başkenti Dicle Nehri kıyısında kurulan Ninova oldu. Anadolu’ya yazıyı da yine Asurlu tüccarlar taşıdı. Tüm bu uygarlıklardan sonra Osmanlı Dönemi’nde Mezopotamya üç ana bölgeye ayrıldı.

Paha Biçilmez Mezopotamya Uygarlıkları nelerdir?

Mezopotamya bölgesi değerli ve bereketli toprakları ile günümüze kadar önemini korumaya devam etti. Resimli yazı yani pintogram çivi yazısına geçerek geleceğe belgeler bıraktı. Pintogram çok küçük resimler anlamına geliyordu bu resimler daha sonra çivi yazısına evrildi. Bu yazılar kil tabletlerin üzerine yazıldı ve korunması amacıyla fırınlandı. Mezopotamya Uygarlığı’nda yazı dili ağırlıklı olarak Sümerce Akadça oldu. Sümerce bugünkü Türkçe ile benzeşmektedir.

Bu dönemden günümüze edebiyat eserleri de kaldı. Bu eserler Gılgamış Destanı, Tufan Hikayesi ve Yaratılış Manzumesi’dir. Özellikle astroloji ve matematik bu uygarlığın parlak yönüydü. Haftayı yedi güne ve saati 60 dakikaya bölen Sümerler oldu. Tıp alanında da gelişmeler kaydettiler. Hammurabi kanunları ile evlilik kurumu üzerine kuralları belirlediler. Bugünkü medeni hukukun temelleri atılmış oldu. Son olarak Kardeş olan Habil ve Kabil, ilk insan ve ilk Peygamber olan Hz. Adem’in oğullarıdır.