Müze Olan Dünyaca Ünlü Camiler Hangileridir?

Photo 139388306 © Engin Korkmaz - Dreamstime.com
Cizderiye Camii, Yunanistan. 139388306 © - Dreamstime.com

Dünyaca ünlü camiler hangileri; birlikte gezelim mi? Devletler arasında çıkan savaşların en büyük sonucu ülke sınırlarının genişlemesi ya da daralmasıdır. Bu sınır değişimin doğal bir getirisi olarak, bölgedeki değerli eserler de el değişir. Dünya tarihine geçmiş büyük savaşlar sonucunda kilise, cami ve buna benzer ibadethanelerin müze veya sergi salonu olarak kullanıldığı görülür.

Dünyaca ünlü camiler

Yakın zamanda ibadete açılan Ayasofya Cami ve Kariye Müzesi, dünyanın çeşitli yerlerinde müze olarak kullanılan camilerin olup olmadığı hakkında merak uyandırmıştır. Günümüzde müze olarak kullanılan dünyaca ünlü camiler hangileridir?

Osmanlı Devleti ile yakın temaslarda bulunan Yunanistan bu konuda öne çıkan ülkeler arasındadır. Türk- İslam mimarisinin en güzel örnekleri arasında bulunan çok sayıda cami bu ülke sınırlarında kalmıştır. Bunlardan bir kısmı ise devlet kararınca müze veya sergi salonu olarak ziyaretçilerine kapılarını açmaktadır. Ancak müze olarak kullanılan cami yapılarıyla dünyanın herhangi bir yerinde karşılaşmak mümkündür.

Osmanlı’nın kadim izleri Avrupa’da

Yeni Cami- Selanik: Yeni Cami, 1902 senesinde Osmanlı Devleti tarafından inşa edilmiştir. Caminin bugün Praxitelous Sokağı olarak anılan Sezai Paşa Sokağı’na Müslümanlığı kabul eden Yahudiler tarafından yapıldığı bilinir. Cami, 1925 senesi itibariyle arkeoloji müzesi olarak kullanılmaya başlamıştır. Türk- İslam mimarisinden motifler taşıyan bu yapı hem İslam hem de Doğu Roma etkileri taşır.

Süleymaniye Cami- Rodos: Rodos’ta yer alan Süleymaniye cami de İslam mimarisi açısından oldukça önemli bir yere sahiptir. Dönemin padişahı Kanuni Sultan Süleyman tarafından Rodos fethinin bir simgesi olarak inşa ettirilmiştir. 1808 yılında büyük bir bakıma alınan cami, 2005 yılında restore edilmiştir. Restorasyon işlerinden sonraysa ibadete kapatılmış ve müze olarak kullanılmaya başlamıştır.

Cizderiye Cami- Atina: Atina sınırlarında yer alan Cizderiye Cami’nin minaresi yıkılmıştır. Cami, Osmanlı Devleti’nin Yunanistan’dan uzaklaşmasıyla birlikte ibadete kapatılmış ve sonrasında da çeşitli nedenlerle kullanılmıştır. Bu nedenlere göre caminin; balo için, Elişleri Müzesi olarak ve Dekoratif Sanatlar Müzesi olarak kullanıldığı bilinir.

Cizderiye Cami yalnızca bir kez ibadet amaçlı açılmıştır. Bu da 1966 yılındaki Suudi Kralı’nın ziyaretine özel olmuştur. Günümüzde halen ibadete kapalı olan Cizderiye Cami, Halk Sanatları Müzesi olarak işlev görmektedir. Burada seramik el sanatlarına ait güzel eserler sergilenmektedir.

Fethiye Cami- Atina: Atina’da bulunan bir diğer cami de Fethiye Camisi’dir. Bu yapı, Cizderiye Camisi’nin birkaç yüz metre ilerisinde kalır. Fethiye Camisi’nin en büyük özelliği Atina sınırlarındaki en eski cami olmasıdır. Osmanlı Devleti, Yunanistan idaresinden ayrıldığı zaman bu cami derhal ibadete kapatılmıştır.

Fethiye Cami, ibadete kapatıldığı günden bu yana fırın ve depo olarak kullanılmıştır. En son tarihi eserleri depolamak için kullanılan cami, restorasyon çalışmasına tabi tutulmuştur.

Depremlerde yıkılan camiler hangileri?

Alaca İmaret Cami- Selanik: Alaca İmaret Cami, 1484 senesinde İshak Paşa tarafından inşa ettirilir. Bu bakımdan köklü bir geçmişe sahiptir. Bu cami de tıpkı; Yeni Cami, Süleymaniye Cami ve Cizderiye Cami gibi ibadete kapalıdır.

1978 yaşanan Selanik depreminde Alaca İmaret Cami bir miktar hasar alır. Ancak Yunanistan Kültür ve Turizm Bakanlığı duruma müdahil olur ve hasarlar giderilir. Sonrasında da bu yapının sergi ve konser tarzındaki kültürel bazı aktivitelerde kullanılmasına karar verilir. Yapı, 1997 senesinde düzenlenen Kültür Başkenti Etkinlikleri için de yoğun bir biçimde kullanılmıştır.

Osmanlı mimarisinden Yunanistan topraklarına kalan camilerin sayısı bunlarla sınırlı değildir. Ege Adaları da dahil olmak üzere çok sayıda lokasyonda; cami, türbe ve çeşme gibi yapılarla karşılaşmak mümkündür. Ancak bu yapıların neredeyse tamamı ibadete kapalıdır. Geri kalan kısmın ise bakımsızlıktan harabeye dönüştükleri görülmektedir.