SalamWebToday Haber Bülteni
Haftalık SalamWebToday makalelerini almak için kaydolun!
Üzgünüz, şu nedenden dolayı hata oluştu:
Abone olarak, SalamWeb Şartları ve Gizlilik Politikası 'nı kabul etmiş olursunuz.
Haber bülteni yazıları

Namaz Duruşlarının Anlamı Nedir?

Namaz 28 Tem 2020
ID 92078755 © Kitti Kahotong | Dreamstime.com
ID 92078755 © Kitti Kahotong | Dreamstime.com

Namaz kulun Allah’a bağlılığını, sadakatini arz etmesidir. Peki, namaz duruşlarının anlamı ile ilgili ne biliyoruz? Müminin her an ve her durumda Allah ile birlikte olduğu bilincini pekiştirme talimidir namaz. Her bir rekatta bedenin temel olarak dört pozisyonu vardır. Her biri Arap alfabesinin bir harfinden oluşur ki onlar Allah’ın isminin yazıldığı harflerdir. ‘Elif’ kıyamdır, ‘Lam’ rükudur. ‘He’ ise secde ve aynı zamanda nefes alma ve oturma hali celsedir. Kıyam (ayakta durma), insan aleminin sembolüdür, Allah’tandır. Rüku (eğilme), hayvan aleminin sembolüdür, Allah’a yöneliştir. Secde (yere kapanma) bitki aleminin sembolüdür, Allah’ı hissetmektir. Celse (oturma) maden aleminin sembolüdür, Allah içindir. Sonuç olarak, beden bir rekat boyunca bu bedensel durumlardan geçer ve namaz kılan beden hareketleriyle Allah lafzını yazar.

Namaz duruşlarının anlamı…

İftitah (başlama) tekbiri, dünyayı Allahu Ekber diyerek elimizle arkamıza atıp Allah’ın rahmet kucağına sığınmaktır. Yaradanın her şeyden büyük olduğunu tekbir getirerek tasdik etmektir. İnsan tekbir getirirken dünyasını ellerinin üzerine koyup ardına atar. Önünde sadece Rabbine uzanan yol kalır.

Kıyam, ayakta durmak, ayağa kalkmak, doğrulmaktır. İnsan namazdaki bu rukünle devamlı olarak kıyamda Allah’ı zikreden meleklerin ve ayakta duran ağaçların ibadetlerini temsil eder. Kıyam insanın bedeniyle ve kalbiyle huzurda ayakta durmasıdır. Aslında kıyamda başın eğik olması kalbinin tevazuna ve kibirden uzak oluşuna işarettir. Yüce Allah’a duyulan saygıyı temsil eder. Kıraat, Kur’an’ın namaza taşınmasıdır. Kıraatin kalbi Fatiha’dır. Bunun için “Fatiha’sız namaz, namaz olmaz.” Nasıl kıyam dağları temsil ederse, kıraat de, müminin yüreğini besleyen rahmet bulutunu temsil eder. Rabbimizin kusursuz mükemmelliğine, benzersiz güzelliğine, sonsuz rahmetine karşı “Elhamdulillah” demekle şükretmektir. Ayrıca bütün işlerin Allah’ın yardımıyla olduğunu ve bütün hamdın O’na mahsus olduğunu belirtmektir

Rüku, saygıdan dolayı boyun eğmeyi ifade eder. Kıyamdaki saygının bir sonraki aşamasıdır. Tek başına rüku ictimai teslimiyeti, secde ise şahsi teslimiyeti ifade eder. Zira “Rüku edenlerle birlikte rüku edin!” ayeti vardır fakat “Secde edenlerle birlikte secde edin!” ayeti yoktur. Ayrıca rüku, kıyam ile secde arasında bir duraktır. Rükuda kul, dört ayak üzerinde yürüyen tüm canlıları temsil eder.

Saygının tam karşılığı rüku!

Tam olarak rüku, hamd etmenin beden diline yansımasıdır. Onun için rükudan doğrulan kul, “Yaradan hamd edeni işitir” der. Allah Resulü cemaate namaz kıldırırken bu cümleyi söylemiş, bunun üzerine Resulullah’ın ardında ilk kez namaza duran bir bedevi, “Madem işitir, ben de hamd edeyim o zaman” mantığıyla, “En güzel, sonsuz, en mübarek hamd O’na olsun; gökler ve yerler dolusu hamd O’na olsun!” diye yüksek sesle hamd etmeye başlamış. Allah Resulü namazdan sonra “Kardeşinizin sözlerini yere düşürmemek için semadan meleklerin hücum ettiğini gördüm” buyurmuş ve o bedevinin hamd sözlerini kendisi de namazlarına taşımıştır.

Secde ise saygının nihayi noktasını ve zirvesini temsil eder. Huşu duyan kalp önce sahibini ayağa kaldırır, sonra boyun eğdirir, en sonunda secdeye vardırır. Secde insanın Allah karşısındaki kulluğunu temsil eder. Secde insanın insanlığını Allah’ın huzurunda yere koymasıdır. Secde Allah’a kurban olmaktır.

“Secde et ve yaklaş” (Alak, 19. Ayet)

Ayeti tam da bunu ifade eder. Secde anne karnındaki saf hale dönüştür. O nedenle secdedeki duruş ceninin anne karnındaki duruşuna benzer.

Ka’de yani oturuş, yolculuğun sonunu temsil eder. Salat içinde duanın en yoğun olduğu bölümdür. Dua sadece “ibadetlerin beyni” değil, namazın da beynidir. Selam miraç yolculuğunun sonunu temsil eder. Sağımız ve solumuzdaki tüm varlığı selamlayarak, varlığı temsilen bu miracı yaptığımızı söylemiş oluruz. Namaz teslimiyetinizin alameti, selam ve selamet teslimiyetinizin ödülü, teslimiyetimiz İslam’ın alametidir.