Öğretmenlerin öğrenciler üzerindeki hakları neler?

Eğitim İpek Atacan
kız öğrenci
Evgenyatamanenko-Dreamstime

İslam’a göre verdikleri eğitimden dolayı öğretmenlerin öğrenciler üzerindeki hakları oldukça büyüktür. Bu nedenle bir öğretmenin rızasını kazanmak, ondan helallik olmak insanları cennete götürebilecek işlerdendir. Öğretmenler paylaştıkları bilgilerden, gösterdikleri ilgiden, hayata nasıl bakılacağını öğrettiklerinden dolayı öğrencilerinin üzerinde hakka sahiptir.

Okuldaki öğretmenlerin öğrenciler üzerindeki hakları nelerdir?

Çocuklar ilkokul çağına gelene kadar eğitimlerini ailelerinden alırlar. Bu nedenle hal ve hareketlerinin birçoğu aileden gördüklerine göre belirlenir. Ancak okul çağına geçen çocuklar uzun yıllar boyunca öğretmenlerinin de etkisinde kalarak yaşamlarını şekillendirmeye başlarlar.

Öncelikle okuma yazma öğrettikleri için öğretmenlerin öğrenciler üzerindeki hakları oldukça büyüktür. Her insan edindiği bu bilgiler sayesinde yaşamını kolaylıkla devam ettirir. Sürekli okumak ve yazmak eğiliminde olunduğu için öğretmenlerin hakkı giderek büyür. Sonrasında alınan bilimsel ve dini eğitimler sayesinde farklı öğretmenlerin de öğrenci üzerinde hakları oluşur.

Bilimsel eğitimlerin yanı sıra nasıl davranılması gerektiği, zorluklarla mücadele ederken yapılacak işler de öğretmenler tarafından öğretilebilir. Aileyle birlikte ortak olarak yürütülen bu çalışmalar çocukların vatanına, dinine ve ailesine hayırlı bireyler olması için yapılır. Bu nedenle öğretmenler, ailelerinden sonra çocuklar üzerinde hak sahibi olan önemli kimselerdir.

İslam’da öğrenmek kadar öğretmek de önemli bir yere sahiptir. Öyle ki müminlerin en büyük peygamberi Hz. Muhammed’dir. Kendisi de öğrencilerin yetiştirilmesiyle bizzat ilgilenerek dini ve bilimsel konularda eğitim verilmesine destek olurdu. Bu nedenle öğretmenlerin her biri meslek hayatında Hz. Muhammed’in öğretmenliğini örnek alarak ilerlemelidir.

Bir öğretmenin sahip olması gereken nitelikler neler?

Öğretmenler kendi alanlarında bilgili ve donanımlı olan kimselerdir. Öğrencilere nasıl eğitim verilmesi gerektiği hakkında bilgi sahibi olmalıdır. Ancak bu meslek bilimsel bilgilerin yanında manevi bilgi paylaşımları da gerçekleştireceği için hayatı deneyimleyen kimseler tarafından tercih edilmelidir. Böylelikle öğrencilere diğer öğretmenlerden daha farklı bir bakış açısıyla yaklaşabilirler.

Sınıf ortamında veya özel derslerde öğrencileri inceleyerek bazı sonuçlar çıkarabilme özelliğine sahip olmalıdır. Bunlar öğrencilerin alabileceği riskleri ölçmek, nelerle motivasyon olduklarını gözlemlemek olabilir. Eğitimin nasıl daha etkili olacağı konusunda araştırmalar yaparak mesleğinin hakkını verebilmelidir.

Okulda güven ortamını oluşturmak öğretmenlerin en önemli görevlerinden biridir. Bu bağlamda, öğrencilerle kurulan ilişkilerle veliler ve okul yöneticileriyle kurulan ilişkiler farklı olmalıdır. Öğretmenler doğruyla yanlışı ayırt ederek, öğrencilerin doğrularına arka çıkarak mesleğini icra etmelidir.

Çocuklara eğitim verirken nelere dikkat edilmeli?

Her çocuk birbirinden özel olduğu için onlara verilen eğitimler de özel olmalıdır. Öncelikle öğrencilerin gözlemlenmesi, bilgi seviyelerinin ve ilgi alanlarının ölçülmesi, ardından eğitim verilmesi gerekir. Aksi durumda öğretmenler tüm bildiklerini öğretseler bile çocukların anlaması mümkün olmaz.

Etkili öğretme tekniklerinin uygulanması bilgilerin kalıcılığını arttırır. Öğrencilerin derse olan ilgilerinin artmasına, böylelikle sınıf içindeki başarının yükselmesine olanak sağlar. Soru sormak, aktivitelerle konuyu desteklemek, ilgi çekici sunumlar hazırlamak, çocukları dinlemek ve isteklerine göre hareket etmek gerekir.

Anlatarak, problem çözerek, geçmiş olaylardan bahsederek anlatılan konular daha iyi öğrenilir. Bunun sebebi teorik bilgilerin gündelik konularla bağdaştırılarak daha somut hale getirilmesidir. Ders esnasında örneklerin kullanılması öğrencilerin hayal gücünün gelişmesine de destek olur.

Kısaca, öğretmenler öğrencileriyle paylaştıkları bilgi ve deneyimlerinden dolayı onların üzerinde hakka sahiptir. Verilen eğitimin kalitesine, içeriğine, nasıl verildiğine bağlı olarak bu hak artabilir. Hz. Muhammed’i örnek alarak meslek hayatına devam eden öğretmenler kendileriyle birlikte öğrencilerini de daima başarıya ulaştırırlar.