Okula Dönüşte Öğrencilerin Yaşadığı Adaptasyon Problemleri

ID 60352899 © Waihs | Dreamstime.com
ID 60352899 © Waihs | Dreamstime.com

Uzun tatiller sonrasında okula gitmek ve yeni döneme uyum sağlayabilmek çoğu öğrenci için zorlayıcı bir süreçtir. Bu süreçte karşılaşılan en büyük problemlerden biri de adaptasyon zorluğudur. Çocukların bu dönemi nasıl atlattığı ise; genel davranışlar, öz güven ve akademik başarı üzerinde doğrudan etkilidir. Pedagoglar tarafından yapılan ağırlıklı yorumlara göre adaptasyon sorunlarının üstesinden ancak anne ve baba desteği ile gelinebilir.

Adaptasyon problemi yaşayan çocuklarda görülen davranışlar nelerdir? Küçük yaş grubundaki çocuklarda tatil sonrası okul fobisi oluşumu sık karşılaşılan bir durumdur. Bu korkuyu yaşayan çocukların bir kısmı okula gitmemek için türlü bahaneler uydururken, diğer kısmı da okulda ebeveynleri ile birlikte kalmak isterler.

Okula uyum sağlamakta güçlük çeken öğrencilerde görülen diğer davranış bozuklukları ise şu şekilde sıralanabilir: Ağlayarak anne ve babasının okuldan gidişini engellemeye çalışmak, sessizce bir köşede oturmak, arkadaşlar arasındaki herhangi bir etkinliğe katılmamak, öğretmenini sürekli anne ve babasının ne zaman geleceği soruları ile bunaltmak.

Adaptasyon problemlerine karşı alınabilecek önlemler nelerdir? Tatil sonrası, okula başlayan öğrencilerin hayatı daha hızlı ilerler ve farklı bir düzene girer. Bu bağlamda, okul açılmadan kısa bir süre önce anne ve babaların bazı değişikliklere gitmesi gerekebilir. Çocuğun uyku ve yeme düzenini okula göre ayarlamak, yapılacak değişikliklerin başında gelir.

Kur’an-ı Kerim içerisinde, “Uykunuzu sakinleşip dinlenme vesilesi kıldık. Geceyi (uyku için) örtü yaptık. Gündüzü de çalışıp kazanmak için fırsat kıldık.” (Nebe Suresi, 9,10 ve 11. Ayet) buyrulur. Buradan da anlaşılacağı üzere sağlıklı bir beden ve psikoloji için iyi bir uyku düzeni şarttır.

Okul öncesinde hazırlık amacıyla değiştirilen yemek ve uyku saatleri, okul dolayısıyla verilen ödevler nedeniyle hissedilebilecek yorgunluğun önüne geçer. Böylece uyku isteği veya aşırı yorgunluk, çocuğun okula gitmemek için öne sürebileceği bahaneler olmaktan çıkar.

Çocukla ve öğretmenle iletişim kurmanın önemi: Çocuğun okula gitme konusunda endişeli olması durumunda, bu problemin öncelikle anne ve babalar tarafından çözülmeye çalışılması gerek. Bu bağlamda, özellikle küçük yaş grubundaki çocukların, okula gitmeye ikna edilmesi gerer. Bu ikna sırasında dünyada herkese bir görevin düştüğü ve çocukların görevinin de öğrencilik olduğu anlatılmalıdır.

Konuşmanın yanı sıra çocuğun okuldayken ulaşabileceği kişisel eşyalarına ufak notlar yazmak da etkili bir çözüm yoludur. Notlarda insanların değişiklikler karşısında endişe duymalarının gayet normal olduğuna ve bu hissin zamanla geçeceğine değinilebilir.

Okula dönüşte anne babaların çocukları ile iletişim kurması ne kadar önemliyse, öğretmenler ile iletişim kurması da o kadar önemlidir. Çocuğun okuldaki davranışlarından geri dönüş alabilmenin tek yolu öğretmenler ile temas halinde kalmaktır. Bunun için okulun ilk günlerinde öğretmenlere ait iletişim bilgileri ve görüşme için uygun oldukları saatler not alınabilir.

Adaptasyon problemine sebep olabilecek diğer durumlar: Çocukların okulda yaşadığı uyum probleminin altında uzun tatil dönemi olabileceği gibi bundan farklı sebepler de olabilir. Akademik öğrenmede güçlük yaşama ya da arkadaşları tarafından alay edilme de çocukların okula dönme isteğini engelleyen durumlardır. Bu gibi durumlarda sorunların okuldaki ilgili yönetim birimine aktarılması ve ortak bir çözüm geliştirilmesi gerekir.

Yeni dönemde geçmiş sıkıntılarla karşılaşmayacağı bilgisi çocuğun rahatlamasına yardımcı olur. Bunun yanı sıra okuldaki zorluklarla tek başına başa çıkması için ona destek verilebilir. Gerektiği durumlarda arkadaşları ile birebir iletişime geçme ya da öğretmene başvurma konusunda bazı yönlendirmeler yapılabilir.