Osmanlı’nın Kuruluş Hikayesi ve Osmanlı Paraları

dreamstime_s_35177116

Osmanlı’nın kuruluş hikayesi nasıldır? Osmanlı tarihinde basılan Osmanlı paraları nelerdir? Osmanlının kuruluşundan itibaren İslamiyetin temelleri ile ilişkili olarak gelişim gösterdi. Devlet sisteminin özünü oluşturan İslami esaslar gözetildi. Osmanlı tarihi boyunca tüm devletler gibi kendilerine özgü istikrarlı bir Osmanlı para sistemi kurmaya çalıştılar. Osmanlının kuruluşundan yükselişine kadar aynı çabayı gözettiler.

Osmanlı’nın kuruluş hikayesi…

Osmanlılar Oğuzların Bozok kolunun Kayı boyundan gelirler. Osmanlı’nın kuruluşu Osman Bey’in gücünü arttırması ile başlar. Oğuzların desteği ile başa gelen Osman Bey Bizans’a karşı genişlemeci bir tavır sergilemiştir. Osmanlı tarihine göre 1299’da Bilecik’i alması ve merkez yapması Osmanlının kuruluşu anlamını taşır. Osmanlı tarihinde ilk Osmanlı parası Osman Bey’in oğlu Orhan Bey zamanında 1327 yılında basıldı.

Kadim değerler

Osmanlı’nın kuruluş hikayesi kavramına baktığımızda ilk Osmanlı parasını akçe olarak adlandırdıklarını görüyoruz. Daha sonra Osmanlı tarihi boyunca karşımıza pek çok farklı Osmanlı para birimi çıktığına şahit oluyoruz. Osmanlı paralarında Cedid Eşrefi gümüş para anlamına gelir. 3. Ahmet döneminde Yaklaşık olarak 90 akçe ederdi.

Osmanlı tarihi boyunca ürettiği Osmanlı paralarının değerini aynı tutmaya çalıştı.  O dönemde İstanbul ve Mısır’da basılan Eşrefi altınlar ağırlık ve ayar bakımından birbirini tutmuyordu. Osmanlı paraları İstanbul’da basıldıktan sonra Mısır’da eritilerek orada daha düşük ayarlı Mısır altını olarak dağıtılıyordu. Padişah bu duruma engel olmak için Osmanlı paralarına bakır ve gümüş ilave ederek tuğra bastırdı. Bu Osmanlı parasına Cedid Eşrefi dendi. Halk kendi arasında tuğralı Osmanlı paralarına Tuğralı altun dedi.

Bir başka Osmanlı parası Cedid Rumi’dir. 3. Mahmud döneminde basılan bu altından yapılma Osmanlı parasına halk jemdi arasında Yazılı Mahmudiye demiştir. Osmanlı paralarının en ilginç olanlarından bir tanesi de Cedid İslamboldur. 1715 de basılan bu Osmanlı parasının tam adı Sikke-i cedit-i zer-i İslambol’du. 1696 basılan Osmanlı paraları o dönemin  para değerleriyle oynanama sorununu çözememişti, bu sebeple Osmanlı paralarının bir yüzüne tuğra diğer yüzüne duribe fi İslambol yazıldı.

Fatih Sultan Mehmet döneminde paralar

Bu dönemde batırılan Osmanlı paralarının 3,45 gram ağırlığında ve altın olanına Sultani denir.  Halk bu parayı da altın olarak adlandırmıştır ve bir çok paranın aksine 2. Mahmud dönemine kadar ağırlığı ve ayarı değişmeden korunmuştur.

Osmanlı paraları her zaman altın değildi, halkın yaygın olarak kullandığı mangır vardı. İlk mangır 1. Murat döneminde basıldı ama Orhan Gazi’ye atfedilenleri de vardır. Mangır bakırdan yapılıyordu, İstanbul, Edirne ve bazı Anadolu şehirlerinde üretildi. 2. Mehmet zamanında başka illerde de üretilmeye devam etti ama o dönemde iki farkı türü vardı. Büyükleri 1 dirhem (3.2 gram), küçük olanlar 1/3 dirhem ağrılığında olurdu. Mangır daha çok küçük alışverişler için kullanıldı

Osmanlı tarihi boyunca en çok bilinen Osmanlı paralarından bir de Osmanlı lirasıdır. Osmanlı tarihinde en uzun süre varlığını koruyan paralardan biridir. 1844’ten 1 Kasım 1922’ye kadar kullanmış bu resmi para, saltanatın kaldırılmasından sonra da 23 Ekim 1923’e kadar kullanıldı.

Kuruş 2. Süleyman döneminde kullanıldı. İçerdiği gümüş ayarı ile zaman zaman oynandı. Kuruş saltanat sona erdikten sonra Cumhuriyet zamanında da kullanıldı. 1989 yılında, küçük madeni paraların kullanımdan  kalkmasıyla hayatımızdan çıkmıştı ancak 2005 yılında sıfırların atılmasıyla geri geldi.

Tüm bu saydığımız Osmanlı paraları madeni paralardı. Osmanlı’nın ilk kağıt parası ise Osmanlı Bankası tarafından 1862 yılında basıldı. Banknotlar hem Türkçe hem de Fransızca olarak basıldı.  Banknotun verilen ad “kaime” oldu. 1 kaime 200 kuruşa denk geliyordu.

 

İlgili makaleler
Mezopotamya Uygarlığı, Mardin. Tarih Şebnem Kırcı 20-Eki-2020 Mezopotamya Uygarlıkları Nelerdir? diego-jimenez-VDOHQLuYwy8-unsplash Tarih Şebnem Kırcı 12-Eki-2020 Çin’de İslamiyet ve İslam Dini Tarihi
Görüş
Görüş 30-Eyl-2020
İpek Atacan
Yazar

Kuran-ı Kerim, İslamiyet’in temel unsurudur ve ayetlerin tefsir yorumlaması yapılırken tarihten faydalanılır. Tarih, insan toplumlarının geçmişten bugüne taşıdıkları olay ve tecrübeler bütünüdür.

Devamı Devamı
dreamstime_s_9568870 Tarih İpek Atacan 27-Eyl-2020 Osmanlı Devleti ve İslam Dini