Peygamber Efendimiz, Öğretmenlere Hangi Telkinlerde Bulunur?

ID 15736836 © Zurijeta | Dreamstime.com
ID 15736836 © Zurijeta | Dreamstime.com

İslam dininde öğrenmek kadar öğretmenin de fazileti büyüktür. İslam’ın gelme sebebi de yanlış yoldaki insanları doğru yola çekmek ve onlara Allah’ı, Allah’ın emir ve yasaklarını öğretmektir. İlk inen vahiy, Alak suresinin ilk beş ayetidir. Allah, ilk vahyinde “Oku!” emrederek ilimin, öğrenmenin ve öğretmenin önemini kullarına anlatmıştır.

En güzel öğretmen Hz. Muhammed: Hz. Muhammed İslam’ın en güzel öğretmenidir. Allah’ı sevmeyi, ona kulluk etmeyi, ibadet etmeyi, iyi ahlaklı olmayı insanlara o öğretmiştir. Öğrencileri olan sahabeler de bir öğretmen olan Hz. Muhammed’i çok sevmiş ve öğrettiği her şeyden feyz almaya çalışmıştır.

Hz. Muhammed’in öğrenciler ile beraber bulunarak onlara öğretmenlik yaptığı bir dönem de vardır. Bu dönem, İslam’ın ilk üniversitesi sayılabilecek Ashab-ı Suffe’de yaşanmıştır. Hz. Muhammed birçok kez bu okula maddi ve manevi yardımlarda bulunmuş, oradaki öğrencilerle iç içe olmuştur. Bu sebeple en çok hadis rivayetlerinde bulunan yedi sahabeden üç tanesi bu okuldan olmuştur.

Hz. Muhammed “İlim öğretmek her Müslüman’a farzdır.” (İbn Mace) buyurmuştur. Kendisi de bu farzı layıkıyla yerine getirmiştir. Bunu yaparken de pek çok farklı eğitim ve öğretim metodu kullanmıştır. Hz. Muhammed’in eğitim metotları günümüzde de eğitimciler tarafından örnek alınmaktadır.

Hz. Muhammed’in tavsiye ettiği eğitim metotları: Hz. Muhammed yaparak ve yaşayarak öğrendiği gibi, yaparak ve yaşayarak öğretilmesini tavsiye ederdi. Tıpkı Kur’an-ı Kerim’i yalnızca okumakla kalmayıp yaşadığı gibi, diğer insanlara da bunu önerirdi.

Hz. Muhammed yavaş şekilde öğretirdi. Bir bilginin üzerinden biraz zaman geçtikten, öğrenciler bilgiyi benimsedikten sonra yenisini anlatırdı. Bıktırmazdı ve kişiler arasındaki farklılıkları göz önünde tutardı. Bu sebeple bir hadisinde “Şayet bir topluluğa akıllarının ermediği bir rivayette bulunursan, bu onların bir kısmı için ancak fitne olur.” (Müslim) buyurmuştur. Kişiye göre eğitim yapmanın önemi de bu hadisten anlaşılmaktadır.

Hz. Muhammed yalnızca ezber yaptırmaz, akla ve mantığa uygun cevaplar da verirdi. Karşısındaki kişiyi zaman zaman sınavlara sokar ve başarılı olduğu zamanlarda tebrik ederdi. Önemli konularda duruş ve oturuşunu değiştirirdi. Her zaman şefkatliydi ve öğrencisi yanlış yapsa dahi ona kızmaz, onu güzel dille uyarırdı.

Konunun anlaşılması için örnekler verir, benzetmeler yapar, şekiller çizerdi. Sözleri ile beraber jest ve mimiklerini de kullanırdı. Soru-cevap metodunu kullanır, karşısındaki kişiyi de konuşmaya dahil ederdi.

İyi bir öğretmenin çocukların eğitimi için faydası: Bir eğitim esnasında çocuğun davranışları ne kadar önemliyse, öğretmenin davranışları da o derecede önemlidir. Çünkü eğitim iki taraflıdır ve karşılıklıdır. İyi bir öğretmenin sahip olması gereken bazı özellikler vardır.

İyi bir öğretmen çocuğa yalnızca bilmesi gerekenleri vermez, bunların fazlasını da verir. Çocuğu iyi ve güzel ahlaka yönlendirir, hayatı için tavsiyelerde bulunur, hayırlı şeyleri telkin eder. Çocuğun anlamadığı yerlerde yardımcı olur, sorularına ne eksik ne de fazla cevap verir. Bunu yaparken öğrencisine kızmaz, daima güzel bir dil kullanır. Emin olmadığı konuları öğretmez, araştırdıktan ve emin olduktan sonra öğretir.

Ayrıca öğretmen anlattığı şeylerde Kur’an-ı Kerim’i asıl kaynak olarak belirler ve hadislerle bu durumu destekler. Kendisi de öğrencisine öğretmeye çalıştığı güzel ahlaka sahip olmak için çabalar.

İyi bir öğretmeni olan çocuklar: Öğretmeni güzel olan çocuklar eğitimi sever. Yalnızca hocasına bağlı kalmaz ve kendini geliştirebildiği her alanda geliştirmeye çalışır. Daha iyi bir ahlaka sahip olur, bu sayede güzel işler yapar ve iyi ameller işler. Allah için daha hayırlı bir kul olur.