Peygamber Efendimiz Oruçlu Olduğunda Nasıl Davranırdı? 

katerina-kerdi-xp_w_LvY0pg-unsplash
Fotoğraf: Katerina Kerdi-Unsplash

Hz. Muhammed hem ibadetleri hem de günlük hayattaki davranışları ile İslam aleminin en fazla örnek aldığı kişidir. Bu bağlamda; efendimizin kıldığı namaz, söylediği sözler ve ettiği dualar sıklıkla tekrarlanır. Kendisinin Ramazan ayında yaptığı ibadetler ve oruçluyken tutunduğu tavır da Müslümanlar açısından oldukça değerlidir. Peygamber efendimizin farz olduktan itibaren, vefat edinceye kadar dokuz kez Ramazan orucu tuttuğu bilinir.

Peygamber Efendimiz’in sahur alışkanlıkları… Hz. Muhammed, tuttuğu oruçlarda sahur yapmayı ihmal etmemiş ve Müslümanlara da mutlaka sahura kalkmalarını tavsiye etmiştir. Kendisi, “Sahura kalkın, zira sahurda bereket vardır.” (Nesai) buyurmuştur. Bu alışkanlık aynı zamanda Müslümanlar için sağlanan bir kolaylık olduğu şeklinde yorumlanır. Oruç tutmadan önce niyet etmek de Resulü Ekrem’in titizlikle sürdürdüğü bir davranıştır. Bu bağlamda, niyeti sözle dile getirmek dışında sahura kalkmak da niyet olarak sayılır.

Hz. Muhammed, oruç tuttuğu zamanlarda hem sahur hem de iftarda sofradan tam olarak doymadan kalkardı. Genelde hurma ve su ile karnını doyuran efendimiz, elindeki malları da fakir ve fukaraya dağıtırdı.

Hz. Muhammed orucunu nasıl açardı? Peygamber Efendimiz, sahura ehemmiyet verdiği gibi iftara da önem verirdi. Günümüze ulaşan bilgiler kapsamında kendisi orucunu hurma ile açardı. Oruç tutanlara da “Sizden biriniz orucunu açacağı zaman hurma ile açsın. Çünkü hurmada bereket vardır. Eğer hurma bulamazsa, su ile açsın. Zira su temizleyicidir.” (İbni Mace) diyerek tavsiyede bulunmuştur.

İftar vaktinde orucu hurma ile açmanın pek çok faydası bulunur. Aynı zamanda bir meyve olan hurma, kısa sürede besin ihtiyacını giderir. Üstelik hem mide hem de bağırsakların çalışmasını kolaylaştırır. Hz. Enes, Peygamber Efendimiz’in hurmayla oruç açmasını “Resulullah Sllallahu Aleyhi Vessellem akşam namazını kılmadan önce birkaç tane taze hurma ile orucunu açardı. Eğer taze hurma yoksa kuru hurma ile açardı. Kuru hurma bulamazsa da birkaç yudum su yudumlardı.” (Tirmizi) şeklinde aktarmıştır. Bu sebeple orucun hurma ile açılması bazı kesimlerde sünnet olarak da kabul edilir.

Hz. Muhammed’in Ramazan ayı boyunca yaptığı ibadetler neler? Ramazan ayının Müslümanlar açısından önemli bir yeri vardır. Bereketi ve faziletleriyle değer gören bu ayda peygamber efendimiz de ibadetlerini yoğunlaştırırdı. Bu bağlamda Peygamber Efendimiz; iftar sofrasında dua eder, teravih namazlarını cemaatle beraber kılar ve mutlaka Kuran-ı Kerim okurdu. Son on güne girildiğinde ise ibadetlerine bir miktar daha ağırlık verirdi.

Hz. Muhammed, Ramazan ayı boyunca zekatını yerine getirmeye özen gösterir ve müminleri de zekatını ödemeye teşvik ederdi. Kendisi oruçluyken de günlük işlerini ve ibadetlerini aksatmazdı. Ancak oruçlu olduğu zamanlarda davranışlarına daha fazla özen gösterir ve sahabeye de bunu tembih ederdi.

Günümüzde sürdürülen mukabele geleneği de aslında Hz. Muhammed’in Müslümanlara kazandırdığı bir ibadet biçimidir. Bu bağlamda, Cebrail’in Ramazan sonuna kadar her gece Hz. Muhammed’i ziyaret ettiği bilinir. Bu esnada da önce Cebrail (as) Kur’an-ı Kerim okur ve peygamber efendimiz onu dinlerdi. Sonra da peygamber efendimiz Kur’an-ı Kerim okur ve Cebrail onu dinlerdi.

Hz. Muhammed Ramazan ayında nasıl davranırdı? Peygamber Efendimiz, sosyal davranışlarıyla İslam alemine ve sonraki nesillere örnek olmuştur. Bu bağlamda, kendisinin normal vakitlerde yaptığı hasta ve yaşlı ziyaretlerini Ramazan ayında artırdığı bilinir. Bunun yanı sıra fakirlerin ihtiyaçlarının karşılanmasında da sorumluluk alırdı. Hz. Muhammed, bu dönemde ziyaretlerini artırırken müminlere de akraba ziyareti yapmaları konusunda telkinler verirdi.