Risalet ve nübüvvet farkı nedir?

İslam 23 Ara 2020 Contributor
tengyart-ao3sD_imcRw-unsplash
Tengyart-Unsplash

İslami kaynaklarda geçen risalet ve nübüvvet farkı sıklıkla araştırılan bir konudur. Hatta bu konuya dini içerikli seminerlerin bir kısmında da dikkat çekildiği görülür. İslam inancında risalet ve nübüvvet ile ilişkilendirilen başlıca kaynaksa Peygamber Efendimiz Hz. Muhammed’dir.

Fıkıh terimlerinden biri olan risalet ne manaya gelir?

Risalet, kelime anlamıyla elçilik ve mesaj anlamlarına gelir. Bu bakımdan bir kimsenin beyanını başka bir şahsa tebliğ etmek, risalet manası taşır. Fıkıh terimleri arasında yeri bulunan risalet, Kur’an-ı Kerim ayetlerinde ve bazı hadisi şeriflerde geçer. Burada risalet terimiyle aynı kökten türeyen başka sözcüklerle karşılaşmak da mümkündür.

İslami bir terim olarak kullanılan risalet, elçiye zeval olmaz ifadesiyle bağdaştırılabilir. Bu bağlamda, mesaj taşıyan kişi bu işinden ya da taşıdığı bilgiden ötürü herhangi bir sorumluluk taşımaz.

İslam alimleri tarafından yapılan bazı yorumlarda risalet ve vekalet terimleri benzer kabul edilir. Ancak bu iki terim arasındaki birincil fark risalette akdin elçi tarafından bizzat yapılmamasıdır. Vekalette ise vekil tayin edilen kişinin söz hakkı vardır.

Nübüvvet teriminin taşıdığı anlam nedir?

Nübüvvet kavramının sözlükte geçen anlamı bir şeyi haber vermek şeklindedir. Terim, makamı yüksek olan anlamına gelen “nebve” mastarından türemiştir. Nebi ise, doğrudan nübüvvetten türeyen ve peygamberlik anlamı taşıyan bağlantılı bir ifadedir.

Nübüvvet, Kur’an-ı Kerim’de bahsi geçen bir kavramdır. En’am Suresi, Meryem Suresi ve Ahzab Suresi; bu kavrama yer verilen ayetlere sahiptir. Bu bakımdan nübüvvet de tıpkı risalet gibi bir elçilik vazifesidir. Ancak burada Allah ile diğer insanlar arasında haber taşımak manası vardır. Nübüvvette işlenen konularsa dünya ve ahiret yaşamındaki ihtiyaçların giderilmesiyle alakalıdır.

Terimsel anlamda risalet ve nübüvvet farkı nedir?

Kelime anlamı bakımından benzer bir sonuç veren risalet ve nübüvvet farkı temelinde çok büyüktür. Buna göre, nübüvvet aynı zamanda nebi olarak peygamberliği kapsar. Bu terimin manası Allahü Teala’nın izni ve emriyle görevlendirilen kişinin diğer insanları iman etmeye ve doğru yola çağırmasıdır. Risalet, nübüvvete nispeten daha genel bir anlamı ifade eder. Buna göre risalet, bir kimseyi bir işi yapması için görevlendirmek manasına gelir.

Fıkıhta yeri bulunan risalet ve nübüvvetin karıştırılmasının başlıca sebebi her iki terimin de peygamberlik anlamıyla yorumlanmasıdır. Bu noktada hem risalet hem de nübüvvet Peygamber Efendimiz Hz. Muhammed’in elçilik vazifesini ifade etmek amacıyla kullanılabilir.

Nebi ve resul kavramları arasında yaşanan anlam kargaşası da nübüvvet ve risalet arasındaki karışıklığa benzer. Bu noktada nebi ve resulü birbirinden net bir çizgiyle ayırmak mümkündür. Nübüvvet teriminden türeyen nebi, Allahü Teala’dan aldığı vahyi insanlara tebliğ eden peygamberdir. Resul de Allah’ın hükümlerini halka tebliğ etmekle vazifelidir. Ancak nebiden farklı olarak resullere kutsal birer kitap gönderilmiştir. Buradan da anlaşılacağı üzere her resul aynı zamanda bir nebidir. Ancak her nebi resul sıfatına sahip değildir.

Sonuç olarak İslami literatürde anlam bakımından karıştırılan türlü sözcüklerle karşılaşmak mümkündür. Resul ile nebi ve risalet ile nübüvvet kavramları bu konuya verilebilecek başlıca örneklerdir. Ufak bir araştırma yapılarak bu terimlerin temelde hangi manaya geldiklerini öğrenmek mümkündür.

Her ikisi de elçilik ve peygamber anlamına gelse de risalet, nübüvvete göre daha geniş bir anlamın sahibidir. Nübüvvet, Allahü Teala’nın hükümlerini iletmek için bir elçiyi tayin etmesidir. İslam inancı bakımından nübüvvetin son sahibi Peygamber Efendimiz Hz. Muhammed’dir.

YAZI: İPEK ATACAN