Rüya ile amel edilir mi? İslam’da rüyanın yeri

İslam Contributor
rüya ile amel
He Zhu-Unsplash

İslam kültüründe önemli yer tutan rüyalarla ilgili birçok görüş olmakla birlikte rüya ile amel edilir mi konusu da merak edilmektedir. Kur’an-ı Kerim’de rüyalarla ilgili ayetler ve Hz. Muhammed (sav)’in hadisleri bulunur. Hz. Muhammed; Allah’ın müjdesi olan iyi rüya, Şeytanın işi olan kötü rüya ve insanın telkinle gördüğü rüya olarak rüyaları üç gruba ayırmıştır.

İslam’da rüyalar ne ifade eder?

Rüya kavramıyla ilgili Sevgili Peygamber Efendimiz Hz. Muhammed’in (s.a.v.) çok kıymetli bir hadisi şerifi vardır:

“İyi rüya Allah’tandır.” (Müslim)

buyuran Hz. Muhammed, İyi rüyaları Peygamberlerin ve salih müminlerin rüyası olarak ayırmaktadır. Peygamberlerin rüyaları, Kur’an’da ayetlerde anlatıldığı gibi Allah tarafından doğrudan ya da bir melek vasıtasıyla olan ilahi telkinlerdir. Peygamberlere özgü bu tür rüyalar, asıl, hak ve gerçek rüyalardır. Yusuf Suresi’nde, Hz. Yusuf’un gördüğü rüya üzerine Yüce Allah’ın peygamberlik lütfedeceği ve ona rüyaları yorumlamayı öğreteceğini müjdelemesi anlatılmaktadır. Hz. Muhammed’e ilk vahiy sadık rüya halinde gelmiştir. Fetih Suresi 27. Ayet bunu açıkça ifade etmektedir:

“Allah, peygamberinin rüyasını doğru çıkardı.” (Feth, 27. Ayet)

Salih Müslümanların Allah’ın lütfu ile gördükleri rüyaların ise geçmiş ya da geleceğe yönelik izler taşıyabileceğini bildiren pek çok hadis bulunmaktadır. Hz. Muhammed efendimiz ashabıyla sohbet ettiği bir gün: “Peygamberlik sona ermiştir, fakat müjdeciler vardır.” buyurmaktadır.

Sahabelerin müjdecilerden neyi kastettiğini sorması üzerine de “Salih rüyadır.” diyerek cevaplamıştır. (Buhari) Başka bir hadisinde ise “Müminlerin en sadık rüya görenleri en doğru sözlü olanlarıdır.” buyurmuştur.  Hz. Muhammed, bu ve benzeri hadislerinde Müminlerin gördüğü bazı rüyaların ilahi bir lütuf olarak gerçeği yansıtabileceğini ifade etmektedir.

İyi ve kötü rüyalar nasıl değerlendirilir?

Olduğu gibi çıkan rüyalar, genellikle sezgisi güçlü olan insanların gördüğü bazı rüyalar olduğu gibi çıkar. Bunlar gerçek rüyalarıdır. Bu tür rüya görenler dikkatli olmalı ve gördüklerini iyi değerlendirmelidir. Hz. Muhammed: “Biriniz, sevdiği bir rüya gördüğü zaman bu rüya Allah’tandır. Onun için Allah’a hamd etsin ve rüyasını sevdiklerine anlatsın.” buyurmuştur. (Buhari).

Peygamberimiz Hz. Muhammed, iyi rüyanın Allah’tan, kötü rüyaların da şeytandan olduğunu ifade etmiş, bu tür kötü rüyalardan korunmak içinse bazı tavsiyelerde bulunmuştur.

“Biriniz hoşlanmadığı bir rüya gördüğü zaman bilsin ki bu rüya ancak şeytandandır, onun şerrinden Allah’a sığınsın, bu rüyayı kimseye anlatmasın, böyle yaparsa kötü rüya ona zarar vermez.” (Buhari)

Rüya ile amel edilir mi?

Peygamberlerin rüya ile amel ettikleri Kuran’da anlatılmaktadır. Çünkü onların rüyaları vahiy özelliği taşımaktaydı. Örneğin Saffat Suresi’nde Hz. İbrahim (as)’in rüyasında oğlu İsmail’i kurban ettiğini görmesi, bunu yapacakken Yüce Allah’ın izin vermediği ve kendisine kurban etmesi için bir koç indirildiği anlatılır.

Bunun dışında diğer insanların gördüğü rüyalar iyi, hayırlı ve dini yönden olumluysa bunların birer işaret olabileceği ve bunlara göre hareket edilebileceği dini kaynaklarda yer almaktadır. Örneğin istiharenin sünnet olduğu ifade edilir. Bu anlamda rüya ile amel edilir mi konusu doğru bir şekilde yorumlanmalıdır. Ancak kötü ve dini kurallara uygun olmayan rüyalara göre hareket etmek, bunları başkalarına anlatmak doğru değildir. Bir kişi rüyasında görse bile kötü, günah ve haram bir fiili işleyemez.

Genel anlamda rüyalar insanın iç dünyasından doğan birer simge, metafizik olaydır, madde ötesi yanımızdır. Rüyanın geçtiği süre görecedir; uzun uzun ayrıntılı şekilde görülen olaylar silsilesi aslında uykunun sadece birkaç saniyesinde görülür. Rüyalar bazen açıktır, işareti nettir, bu yüzden yorumu da kolaydır. Ancak bazı rüyalar ise açık değildir, karmaşık sembolik anlamlar taşır. Rüya yorumu bu sembollerin analiz edilmesiyle gerçekleşir.

Enjoy Ali Huda! Exclusive for your kids.