Sahabede Tabaka Var mıdır?

ID 184277838 © Chernetskaya | Dreamstime.com

Sahabe, kelime anlamı ile dostlar demektir. İslam dininde Hz. Muhammed’i bizzat gören, onunla konuşma şerefine erişen, yaşadığı dönemde Müslüman olarak ona inanan kişilere denir. Sahabeler için saygı ifadesi olarak Eshab-ı Kiram kullanılır.

Sahabe kelimesi Hz. Muhammed ile görüşen kişilerin haricinde, Müslüman olarak ölen ve ona iman eden kişiler için de kullanılmaktadır. Bu, halk arasında yanlış bir kullanımdır. Sahabe olmak için Müslüman olmak ve Müslüman ölmek gerekir. Hz. Muhammed’i gördüğü zaman Müslüman olmayan veya sonradan dinden çıkan kişiler sahabe olamazlar.

Sahabelerde tabaka: Sahabeler diğer Müslümanlardan ayrı bir yere sahiptir. Bu sebeple farklı tabakalara ayrılmıştır. Sayıca farklılık gösteren bu tabakaların en yaygın olanı 12 tabakadan oluşmaktadır. Yapılan hicretlere ve sahabelerin bulundukları yerlere göre tabakalar farklılık göstermektedir.

Birinci tabakada Hz. Muhammed’e iman eden ilk Müslümanlardan oluşmaktadır. İkinci tabaka Hz. Ömer’in Müslüman olmasının ardından Müslüman olan kişilerin bulunduğu tabakadır. Üçüncü tabaka ise Habeşistan’a hicret eden yaklaşık 83 kişinin bulunduğu tabakadır.

Dördüncü ve beşinci tabakalar Birinci ve İkinci Akabe’de bulunanların olduğu tabakadır. Beşinci tabakada yaklaşık 70 kişi bulunur. Sonraki tabakalar halk arasında az bilinir. Daha çok yapılan hicretlere ve değiştirilen şehirlere göre tabakalandırılmıştır.

Altıncı tabaka Hz. Muhammed Kuba’da bulunuyorken, ondan önce Medine’ye ulaşan muhacirlerdir. Yedinci tabaka yalnızca erkeklerden oluşmaktadır ve bu kimselere “Ehl-i Bedr” denmektedir. Sonraki tabakada Bedir Savaşı işe Hudeybiye Anlaşması arasında hicret eden kişiler bulunmaktadır.

Diğer tabakalar Mekke fethinde İslam’a inanan sahabelerden, Veda Hutbesi zamanında Peygamber Efendimizi gören sahabeler ve Hudeybiye’de bir ağaç altında Müslüman olmuş kimselerden oluşur.

Hz. Muhammed, bu tabakalar arasından yedinci tabakada bulunan Ehl-i Bedr için bir hadis-i şerifinde “Cenâb-ı Hak, Ehl-i Bedr’e baktı da dedi ki, ‘Dilediğinizi yapın, ben sîzi affettim.’” buyurmuştur. (Ebu Davud)

İlk sahabe kimdir? Sahabelerin tabakasındaki birinci sıraya ilk Müslümanlar gelir. Bu kişilerden ilki Hz. Muhammed’in eşi Hz. Hatice’dir. Sonrasında Hz. Ali ve Hz. Ebubekir almaktadır.

Son sahabe kimdir? Son sahabelerin birçoğu Hz. Muhammed’i gördükleri dönemde çocuklardı fakat konuşabilir ve Hz. Muhammed’i anlayacak yaşta idiler. Son sahabe Ebu’t-Tufeyl Amir bin Vasile bin Abdullah el-Leysi’dir. El-Leysi’nin vefatı sahabeler dönemi için son olmuştur.

Hz. Muhammed’in sahabe hakkındaki hadis-i şerifleri: Sahabelerin Hz. Muhammed ile konuşması tek taraflı değildir. Hz. Muhammed de sahabelerle konuşmuş, onlara İslam’ı anlatmış, arkadaşlık etmiş, yol göstermiş, iyi ahlakı ve dürüstlüğü ile bir örnek olmuştur. Bu sebeple sahabeler Peygamber Efendimizi nasıl seviyorsa, Hz. Muhammed de onları sevmekte ve onlar için dua etmekteydi.

Hz. Muhammed ashabını pek çok sevmekteydi. Onlara yapılan iyi davranışları da kötü davranışları da kendi üstüne alırdı. Bu durumu bir hadisinde “Ashabım hakkında Allah’tan korkun, ashabım hakkında Allah’tan korkun! Benden sonra onları kendinize hedef haline getirip düşmanlık etmeyin! Kim onları severse bana olan sevgisinden dolayı sever. Kim de onlara kin beslerse bana olan kini dolayısıyla böyle yapar.” (Ahmed b. Hanbel) buyurmuştur.

Başka bir hadisinde Hz. Muhammed “İnsanların en hayırlıları benim asrımda yaşayanlardır. Sonra bunları takip edenlerdir, sonra da bunları takip edenlerdir.” (İmran İbnu Huseyn) buyurmuştur.

Hz. Muhammed kendi döneminde yaşayan ve İslam için savaşan, bu güzel dini yaymak için uğraşan, kendisini korumak için canını bile ortaya koyabilen ilk Müslüman nesli için, “Nesillerin en hayırlısı, benim neslimdir.” (Buhari) buyurmuştur.