Sahabenin Hadis Bildirmesi Nasıl Olmuştur?

ID 180791394 © Gunay Aliyevs | Dreamstime.com
ID 180791394 © Gunay Aliyevs | Dreamstime.com

Hz. Muhammed, İslam’ı öğretmek için gönderilmiştir. Müslümanlar onun davranışlarını örnek alırdı, sözlerini dinlerdi. Önemli konularda kararları Peygamber Efendimizin almasını isterlerdi.

Peygamber Efendimiz hastalanana kadar onun yokluğu hissedilmemişti. Bu sebeple o vefat ettikten sonra ne yapacaklarını bilemediler. Bu sebeple sünnet ve hadislerini yazarak saklamaya, ihtiyaç duydukları zamanlarda da bakma kararı aldılar.

Sahabenin hadis bildirmesi nasıl olmuştur? Sahabeler Hz. Muhammed’in konumunun önemini anladıktan sonra hadis ve sünnetlerini saklamaya karar veriler. Bunun için ezber ve yazı yöntemlerini yaygın olarak kullandılar.

Hz. Muhammed’in hadis ve sünnetlerini gelecek nesillere doğru aktarmak İslam için oldukça önemliydi. Günümüze kadar ulaşmayı başaran pek çok hadis ve sünnet bulunmaktadır. Gelecek nesillere Hz. Muhammed ile ilgili bilgileri aktarmak herkesin Peygamber Efendimizi tanıması ve İslam’ın güzelliklerini anlaması açısından gereklidir.

Hadis rivayetlerinin artması ile bazı endişeler yaşanmıştır. Hadislerin doğruluğu şaibeli bir duruma düşmüştür. Bu sebeple sahabenin ileri gelenleri bu durumun önüne geçmek amaçlı bazı adımlar atmıştır.

Hadis rivayeti bildirmek isteyen kimselerin İslam’ı nasıl yaşadığı incelenmiştir. Güvenilir olup olmadığı kontrol edilmiştir. Rivayet edilen hadis-i şerif, Kur’an-ı Kerim ile karşılaştırılmıştır. Ona zıt düşen hadislerin doğru olmadığı kabul edilmiştir.

Hadis rivayetleri arttıktan sonra yaşanan diğer bir sorun ise Kur’an-ı Kerim’in ihmal edilmesi olmuştur. Hadisleri ezberleyen ve İslam’ı yalnızca hadislere göre yaşamaya çalışan kimseler olmuştur. Kur’an, İslam’ın kutsal kitabıdır. Allah’a giden yolda örnek alınması gereken ilk kaynaktır. Bazı kimselerin yaptığı yanlış davranışlar, Kur’an’ın ihmal edilmesine sebep olmuştur.

Uydurma rivayetlerin ortaya çıkma durumu yaşanmıştır. Hz. Muhammed’e ait olmayan sözler, iyi ya da kötü sebeplerle ortaya çıkmıştır. Hadis olmadığı kanıtlanan, başka bir şahidin olmadığı rivayetler yazılmıştır. İslam’ın önde gelen kişileri bu duruma el atmıştır.

Kur’an-ı Kerim’de hadis rivayetleri ile ilgili ayetler var mıdır? Kur’an-ı Kerim’de Hz. Muhammed’in İslam alemi için peygamber olarak gönderildiği yazılmaktadır. Yapılan davranışlarda onun örnek alınması gerektiği de belirtilmiştir.

Hz. Muhammed, Allah’ın en sevdiği kuludur. İman olarak da Allah’ın diğer kullarından üstündür. Onun davranışlarını örnek almak, hadislerine uymak ve yaşam tarzını ona göre şekillendirmek kişiye güzel ameller kazandırır.

Kur’an-ı Kerim’de Hz. Muhammed’in davranışlarını örnek almak ile ilgili, “Peygamber size ne vermişse onu alın ve size neyi yasaklamışsa ondan kaçının. Allah’a karşı saygısızlık etmekten sakının.” buyrulur. (Haşr, 59/7) Hz. Muhammed’i örnek almak onun hadislerinden, Kur’an-ı Kerim’de anlatılan davranışlarından ve sünnetlerinden yola çıkarak yapılır.

Hz. Muhammed’e uymak İslam’ın şartlarından biridir. Ona uyan ve onu seven kimseler için de Allah’ın mükafatları bulunmaktadır. Kur’an-ı Kerim’de, “De ki: ‘Eğer Allah’ı seviyorsanız bana uyun ki Allah da sizi sevsin ve günahlarınızı bağışlasın. Allah çok bağışlayan, çok esirgeyendir.’” buyrulur. (Al-i İmran, 3/31)

Hadisler dinin kaynağı mıdır? Hadisler, Peygamber Efendimizin sözleridir. Hz. Muhammed yaşadığı din doğrultusunda sözlerde bulunmuş ve ibadetler işlemiştir. Bu dini indiren ise Allah’tır.

Allah, indirdiği Kur’an-ı Kerim ile İslam’a kaynaklık edecek bir kitap göndermiştir. Dinin kaynağı bu kutsal kitaptır. İnsanlar için de, bu dini anlamalarına yardım edecek bir peygamber göndermiştir. Hz. Muhammed’in vefatının ardından yaşanan sorunlardan biri de Kur’an’dan önce hadislere bakılması olmuştur.

Hz. Muhammed’in sünnetleri ve hadisleri dinin kaynağı değildir. Dinin tek kaynadığı Kur’an’dır. Hadisler, İslam için yalnızca yol göstericidir. Kur’an’da yazmayan durumlarda onun hadislerinden yola çıkarak doğruya ulaşmaya çalışılır.