Şevval orucu nedir? Ne zaman tutulur?

Oruç Şebnem Kırcı
İbadet
hurma ramazan
Ruslee Yaena-Dreamstime

Ramazan ayından sonra tutulan Şevval orucu nedir? Bu oruç kaç gün tutulur? Daha önce Şevval orucunu belki de duymadınız. Müminler Ramazan ayında otuz gün farz olan oruçlarını tuttuktan sonra eğer arzu ederlerse Şevval ayının altı gününde oruç ibadetine devam edebilirler. Hazreti Muhammed’in tavsiye ettiği bu orucu tutanların, bir sene oruç tutmuş kadar sevaba gireceği rivayet edilir.

Zamanla mezheplere göre Şevval orucu farklı şekillerde tutulmuştur. Ramazan orucu müminler için farzdır, imanın şartlarından biridir. Vacip oruç ise kişinin bir isteği için adadığı oruçtur. Pazartesi ve perşembe günleri tutulan oruçlar ise nafile orucudur. Peygamberimiz tüm seneyi oruçla geçirmeyi de tavsiye etmemiştir.

Rivayetlerde Şevval orucu nedir?

Hadis ilmine bakacak olursak, bir çok senedin bir araya gelmesi önemlidir. Farklı senetlerin bir araya gelmesi demek daha iyi karşılaştırma yapılabileceği anlamına gelir. Şevval orucu ile ilgili rivayetleri incelediğimizde karşımıza çeşitli rivayetler çıkar. Bunlardan bir tanesi Ebu Eyyub el-Ensari rivayetidir. Bu rivayeti Tirmizi nakleder. Peygamber Efendimiz Hz. Muhammed şöyle buyurmuştur;

“Kim Ramazan (ayı orucunu) tutar ve Şevval’den altı gün (oruç) eklerse, ona bir senenin orucu (sevabı) yazılır.”

İnce detayları ile Şevval orucu nedir? Şevval orucu altı gün arka arkaya tutulabileceği gibi ayrı olarak da tutulabilir. Şevval orucu Ramazan ayında tutulmayan oruçların yerine geçmez, o oruçlar için arıca kaza orucu tutmak gerekir. Esasen Şevval ayı Hicri takvime göre onuncu aydır. Aynı zamanda bu oruç bayramda tutulmaz, özellikle bayramın ilk günü oruç tutmak mekruhtur. Orucu tutarken tek başına cuma günü tutmak da mekruh kabul edilir.

Alimlere göre nasıl anlatılır?

Ebu Hanife, İmam Malik ve İmam Ebu Yusuf  Şevval ayından altı gün oruç tutmayı mekruh saymışlardır. İmam Malik, Muvatta’da,“ İlim ve fıkıh ehlinden hiç kimseye Şevval ayında altı gün oruç tutarken görmedim, ilim ehli, cahil kimselerin Ramazandan olmayan bu orucu Ramazan ayına ekleyerek, bidat çıkarmalarından korktukları için, bu orucu mekruh saymışlardır. ”demiştir.

Bir diğer yandan İmam Şafii, Ahmed b. Hanbel ve Davudez-Zahiri, Şevval ayında altı gün oruç tutmanın faydasını vurgulamışlardır. Onlara göre nasıl sünnet nazmaları, farz namazlarının eksiklerini tamamlarsa, Şevval orucu da Ramazan orucunun eksiklerini tamamlar. Peygamberimizin senenin tümünde oruç tutmayı desteklememsinin nedeni de müminin bitkin düşeceği düşüncesidir.

Bitkin düşen mümin diğer görevlerini tam anlamıyla yerine getiremez. Abdullah b. Amr b. el-As’ın, bütün  seneyi oruçlu geçirir, daha sonra bunu öğrenen Hazreti Muhammed bu hususta kendisini uyarır, orucun nasıl tutulacağını ona anlatır.

Şevval orucu her zaman farz olan namaz ile nafile namazına benzetilmiştir. Bu bağlamada araya bayramın girmesi ve daha sonra Şevval orucuna devam edilmesi tavsiye edilmiştir. Hz. Ömer, farz namazı kılıp hemen peşinden nafile kılmak isteyen bir kişinin yanına giderek söz konusu kişiyi, farz namaz ile nafile namazın arası belli oluncaya kadar oturması konusunda uyarmıştır.

Tıpkı burada olduğu gibi kişinin farz olan Ramazan orucundan sonra ara vermesi vermesi tavsiye edilir. Burada belirtmek istediğimiz hassas bir durum daha var. Ramazan ayından önce gelen Şaban ayının ikinci yarısında da tutulan oruçların, Ramazan orucu ile karışması endişesi doğmuştur. Bu sebepten ötürü Şaban ayının ikinci yarısında oruç tutmak nehyedilmiştir.

Esasen Şevval orucunun ayın sonlarına bırakılmadan tutulması da tavsiyeler arasındadır. Hem bedenimize hem de ruhumuza iyi gelen oruç ibadeti, bir seneyi daha tamamlamışken içinde bulunduğumuz ay Şevval orucunu tutacağımız aydır.

 

 

Enjoy Ali Huda! Exclusive for your kids.