Sıklıkla kullanılan İslam tarihi terimleri nelerdir?

Tarih Contributor
İslam terimleri tarihi
Nick Fewings-Unsplash

Tarihi kaynaklardan araştırma yaparken bilinmesi ve öğrenilmesi gereken İslam tarihi terimleri bulunur. Bu terimler kişinin anlatılanı daha iyi anlamasını, asıl bahsedilen konunun ne olduğunun anlaşılmasını sağlar. Terimlerin bilinmemesi eksik veya yanlış bilgi edinilmesine neden olabilir. Bu nedenle herhangi bir kaynakta okuma yapmadan önce tarihi terimler hakkında bilgi sahibi olunmalıdır.

Dini terimlerin özellikleri nelerdir?

Bazı kelimelerin birden fazla anlama sahip olması doğaldır. Milletler arasında iletişim unsuru dil olduğu için bir toplumdan başka bir topluma kelime geçebilir. Aynı durumu ve nesneyi tanımlamak için birden fazla kelime kullanılabilir. Böyle durumlarda kelimelerin sözlük anlamlarıyla beraber günlük yaşamda nerelerde kullanıldığı, terim olarak neyi ifade ettiği bilinmelidir.

Dini terimler, sözlük anlamlarının dışında dini boyutta başka anlamları bulunan kelimelerdir. İslamiyet başta olmak üzere her dinin kendine ait terimleri vardır. Bu terimler kazandıkları özel anlamlar sayesinde toplumda genel bir çağrı uyandırır. Yaygın olarak kullanılan kelimelerde özel anlamlar terim anlamları olarak kabul edilebilir.

Dini terimler dinlerde yapılması veya yapılmaması gereken işleri ifade edebilir. İnsana verilen sorumluluklar, ibadet çeşitleri, yükümlülükler ve pek çok özel durumda kullanılabilir. Bu sayede özellikle yazılı kaynaklarda uzun açıklamalar yerine yalnızca kavramların yer alması sağlanır.

İslam tarihi araştırılırken bilinmesi gereken terimler hangileridir?

İslam’da insanlara ibadet ederken ve kulluk görevleri yerine getirilirken bilinmesi gereken bazı terimler bildirilmiştir. Bu terimler sayesinde yapılacak işin doğruluğu ve yanlışlığı kolayca anlaşılabilir. İslam tarihinde de sık sık kullanılan ve incelenen konuları anlaşılır kılan bazı terimler mevcuttur.

İslam tarihinde yer alan terimlerin incelendiği konulardan biri namazdır. Sünnet olarak kabul edilen namazlara mesnun, Güneş doğmadan kılınan sabah namazına taglis denir. Öğle namazıyla ikindi namazını birbirinden ayıran zamana asrı evvel, namaz kılarken yerine getirilmesi gereken farzlara rükün, Allah’ın farz olarak kılınmasını emrettiği beş vakit namaza mektube denir.

İnsanın akıl ve irade sahibi olduğunu gösteren, bu nedenle İslamiyet’i tercih edebilme kabiliyetini sağlayan terim ehliyyetül hitaptır. Bu terim insanın iman edebilmesi için gereken gücün aklında ve kalbinde bulunduğunu ifade eder. Düşünme, akıl yürütme, neden sonuç ilişkisi kurabilme kabiliyetini temsil eden terimlerden biridir.

Makamı mahmud, İslam tarihi terimleri arasında bulunan bir kavramdır. Hz. Muhammed’in ahiret yaşamında sahip olacağı makamı niteler. Ayrıca ahiret yaşamıyla ilgili olan mizan terimi, işlenen sevapların ve günahların ağırlığını ölçen bir terazi anlamına gelir.

Amellerin iyi ya da kötü olmasıyla ilgili pek çok terim bulunur. Bu terimler içinde sevap, günah, haram, helal, vacip, farz gibi kavramların yanında müstehap ve salih amel kavramları da bulunur. Müstehap terimi sevilen ve güzel bulunan amelleri ifade etmek için kullanılır. Salih amelse, yapılan işlerden Allah’ın rızasının kazanıldığını gösteren bir kelimedir.

İslam terimlerinin bilinmesi neden gereklidir?

İslam terimlerinin bilinmesi İslam’ı anlamayı kolaylaştırarak Allah’ın emir ve yasaklarının nasıl uygulanması gerektiği konusunda bilgi verir. Yapılması gereken işlerde dikkat edilmesi gereken noktalara dikkat çeker. Genellikle Arapça olarak kullanılan bu terimlerin Türkçe anlamlarını bilmek kişinin eksik ibadet yapmasının önüne geçer.

İslam terimlerinin bilinmesi tarih, sanat, sosyal, ibadet gibi pek çok alanda insana fayda sağlar. Araştırılan veya konuşulan konuların tamamına hakim olmaya yardım eder. Bu sayede yanlış anlaşılmaların, eksik bilgilerin, doğruluğu kesin olmayan bilgilerin yayılmasının önüne geçilir.

YAZI: İPEK ATACAN

 

 

 

Enjoy Ali Huda! Exclusive for your kids.