Tecessüs ve mahremiyet nedir? Neye dikkat edilmeli?

Toplum İpek Atacan
cami önünde müslüman kadın
Wanida Prapan-Dreamstime

İslamiyet, yapılan tecessüs ve mahremiyet ihlaline karşı insanları uyarır. Bir kimsenin izni olmadan onun özelini öğrenecek hareketlerde bulunması doğru değildir. Bu nedenle kendisine anlatılmadığı sürece diğer insanlar hakkında bilgi edinme, konuşma, soru sorma gibi davranışlardan uzak durulması gerekir.

Mahremiyet ihlali ve tecessüs ne demek?

Her insanın yaşantısı kendine özel duygu ve durumlar içerir. Bunların başkaları tarafından öğrenilmesi o kişinin yaşam alanına izinsizce girilmesidir. Hem dini hem hukuki alanda yükümlülükleri bulunan bu hareketlerden uzak durulmalıdır. Sorunlarının ve yaşadıklarının bilinmesini isteyen kimseler gerekli bilgilendirmeleri kendileri yaparlar.

Tecessüs kavramı, bir kimseyi alakadar etmeyen konuları gizlice öğrenmeye çalışmak anlamına gelir. Israrla öğrenme isteği, anlamak ve merak etme duygularını bünyesinde barındırır. Bu nedenle tecessüs eden kimseler diğer insanların mahremiyetlerini ihlal ederek onların yaşamlarına gizlice dahil olurlar.

Ayıp ve kusur bulmak için kullanılan tecessüs, toplumda sevilmeyen davranışlardır. İlişkileri bozma, toplumdan dışlanma gibi sonuçlara neden olur. Ahlaki olarak da bir kimsenin mahremiyetini ihlal eden davranışların tamamından kaçınmak gerekir. Gerekli hassasiyeti göstererek bu tarz durumlardan uzaklaşılmalıdır.

İslam’da tecessüs ve mahremiyet ihlalinin yeri nedir?

Allah, insanların birbirleriyle olan ilişkileri hakkında emirler vererek kötü işlerden uzak durulmasını emreder. Bunlardan biri de tecessüs ve mahremiyet ihlali yapmaktır. Müminlerin birbirlerine zarar verecek her davranıştan kaçınması İslami açıdan önem taşır.

Mahremiyeti ihlal etmek, bir başkasının kusurunu öğrenmeye çalışmak İslam’a göre haram kılınan davranışlardandır. Tecessüste bulunan kişiler nefislerine ve şeytanın vesveselerine yenik düşerek Allah’ın emirlerine karşı çıkarlar. Dünyada da ahirette de mahremiyete saygı duymayan kimseler için kötülükler bulunur.

Müslümanlar birbirlerinin ayıplarını örtmekle görevlendirilir. Din kardeşleri arasında duyulan kusurların dedikodusunu yapmak, başkalarıyla bu konu hakkında konuşmak doğru değildir. Ancak kişinin kendisi gelip anlattığı taktirde öğrenmek, gerekirse tavsiye vermek ve bir başkasıyla bu konuları konuşmamak gerekir.

Allah’ın rızasını kazanacak işlerin peşinde koşulması insanlara yalnızca fayda sağlar. Bu bağlamda gerekli hassasiyetlerin gösterilmesi, başkalarının yaşamlarına gizlice dahil olunmaması önem arz eder. Ayıp araması yasaklanan müminlerin yapacağı bu davranışlar İslam toplumları içinde sorunlar yaşanmasına neden olabilir.

Kur’an-ı Kerim’de tecessüs hakkında nasıl buyrulur?

Müslümanlara yol gösterme görevi Kur’an-ı Kerim’e aittir. Ayetlerin bir kısmında insanların birbiriyle olan ilişkileri hakkında Allah’ın emirleri bulunur. Kuran’da tecessüs kavramı insanlara yapılması yasaklanan bir davranış olarak yer alır. Ayet-i kerimede şöyle buyrulur:

“Ey iman edenler! Zannın çoğundan sakının; çünkü bazı zanlar günahtır. Gizlilikleri araştırmayın, birbirinizin gıybetini yapmayın; herhangi biriniz, ölmüş kardeşinin etini yemekten hoşlanır mı? Tabii ki bundan tiksinir! Allah’a itaatsizlikten de sakının. Allah tövbeleri çokça kabul etmektedir, rahmeti sonsuzdur.” (Hucurat, 49/12)

Ayetten anlaşıldığı gibi bir başkasını zan altında bırakmak ve gizlilikleri araştırmak yasaktır. Gıybet ve ona neden olacak her türlü işlerden uzak durmak müminlerin görevidir. Bir kimsenin yaptığı gıybet ve tecessüs, başka bir müminin ölmüş etini yemeye benzetilir. Ancak tövbe edenlerle kul hakkına girdiği için helallik isteyenler Allah isterse affedilmeyi hak eder.

Kısaca, toplumda yaygın olarak görülen mahremiyet ihlali İslam’da yasaklanan bir davranıştır. Kur’an-ı Kerim’de yer alan, uzak durulması söylenen işlerden biridir. İnsana fayda sağlayan durum başkalarının yaşamlarını gizlice araştırmak yerine onların ayıplarını örtmektir. Ancak bu günahı çoktan işlemiş olan kimseler tövbe ederek, hakkını yediği müminden helallik isteyerek kazandığı günahtan kurtulabilir.

 

Enjoy Ali Huda! Exclusive for your kids.