Görüş 16 Tem 2020

Temizlik Yalnızca Fiziksel midir?

Contributor

İslam dininde bu kelime taharet, nezafet ve zarafet kelimeleri kullanılır. Temizlik gündelik hayatta taharet, daha ilerisi için nezafet ve temizlikte bir zevk ve incelik belirten durum için zarafet kelimesi kullanılmaktadır. Derecelendirme yapılırsa birinci sırada taharet, ikinci sırada nezafet ve üçüncü sırada zarafet olur. Aynı zamanda İslam dininde manevi ve ahlaki temizlik de vardır.

Temizlik İslam dininde nasıl ele alınır?

İslam dinine göre temizlik maddi temizlik, manevi temizlik ve ahlak temizliği olarak üçe ayrılır. Bu sebeple temizliğin yalnızca fiziksel değil, aynı zamanda ruhsal olduğu anlaşılabilir. İslam dini kişinin fiziksel davranışlarına önem verdiği kadar manevi ve ahlaki davranışlarına da önem verir. Kişinin manevi ve ahlaki davranışları da o kişinin niyetini belirler. Hz. Muhammed bir hadisinde “Yapılan işler niyetlere göre değerlenir.” (Buhari, İman) buyurmuştur. Niyeti temiz olan insanların yaptıklarının sevap, niyeti kötü olan insanların yaptıklarının da haram olacağı bu hadis ile anlatılmaktadır.

Maddi, manevi ve ahlaki arınma

Müslümanlar için temizlik çok önemlidir. İslam dini temizliği maddi, manevi ve ahlaki olarak üçe ayırmıştır. Maddi olarak, kişinin kendisinin, bulunduğu ortamın, toplumun temizliği demektir. Kişi kendisini banyo ederek, ellerini yıkayarak, temiz ortamlarda bulunarak, temiz kıyafetler giyerek ve beden sağlığı için temiz, sağlıklı ve faydalı yiyecekler tüketerek temiz tutabilir.

Kişi, çevresini sürekli temizleyerek, pis ortamlardan kaçarak, dağınıklığı toparlayarak, eşyalarını su ve sabun ile temizleyerek pis olmaktan korur. Toplumun temizliği, eğer toplum pis ise bilgilendirilerek, kötü davranışlar sergiliyorsa doğruya yönlendirerek, yanlış bilgilerin peşinden gidiyorsa doğrusunu öğreterek, eğitimsiz ise eğitim vererek sağlanabilir.

Kalp güzelliği…

Aynı zamanda bu maddi temizlik için taharet, nezafet ve zarafet kelimeleri kullanılır. Manevi temizlik, kalp ve dil temizliğidir. Kişinin kalbinden geçen doğru düşünceler, yaptığı helal ve iyi davranışlar, dilinden kötü sözleri sakınarak güzel sözleri söylemesi maddi temizliktendir. Ahlaki olarak ise güzel ahlak sahibi olmaktır.

Güzel ahlak, ilim ve edep öğrenmekle edinilen huylardır. Sabretmek, şükretmek, yapılan iyiliklere karşılık beklememek, hayrı ve şerri Allah(cc)’tan bilmek, güler yüzlü olmak, şikayetçi olmamak, kötü zandan kaçmak, ayıp ve kusurları örtmek gibi davranışlar güzel ahlaktan, yani ahlaki temizlikten gelir.

Hadisler ne diyor?

Peygamber Efendimiz birçok hadisi ile Kur’an’daki ayetleri açıklamış, insana Kur’an’da söylenmeyen şeyleri yol gösterici olarak göstermiş ve anlatmıştır. Temizlik de Hazreti Muhammed’i anlatan özelliklerden biridir. Hazreti Muhammed temizliğine oldukça önem verirdi. Bu konudaki hadisleri işe şu şekildedir: “Allah her türlü noksanlıktan, kusurdan münezzehtir, davranışlarında, sözlerinde nezih olan kullarını sever; temizdir, temiz kullarını sever.” (Tirmizi), “Temizlik imanın yarısıdır.” (Müslim), “Müslümanlık temizdir, kirsizdir. Siz de temiz olun, temizlenin, zira cennete temizler girer.” (Ahmed Ziyaeddin),

Kur’an-ı Kerim’de konuyla ilgili ayetler ise şunlardır: “Allah size herhangi bir güçlük çıkarmak istemez, fakat O sizi tertemiz kılmak ve üzerinizdeki nimetini tamamlamak ister ki şükredesiniz.” (Maide 5/6), “Elbiseni tertemiz tut. Her türlü pislikten uzak dur.” (Müddessir 74/4-5), “… Allah çok tövbe edenleri sever ve içi dışı temiz olanları sever.” (Bakara 2/222)

Temizliğin bu kadar önemli olmasının asıl sebebi namaz kılmanın farz olmasından gelir. Günde beş vakit kılınan namazın farzlarından biri de temiz olmaktır. Temizliğin olmadığı durumlarda namazın kabul olmayacağı belirtilmiştir. Maddi temizliğin en önemlisi unsuru ise abdest almaktır. Abdest aynı zamanda manevi temizlik de sağlar.