Toplumsal davranış kuralları nelerdir?

Toplum Contributor
Ahlak
toplumsal davranış kuralları
Randy Tarampi-Unsplash

Her şeyden önce toplumsal davranış kuralları, toplumda yaşayan kimselerin hak ve huzurunu korumak için vardır. Çocukların ileride uyumlu birer yetişkin olmaları için de henüz küçükken bu kurallara göre yetiştirilmesi gerekir. Bireyin toplum içerisinde var olabilmesi için yazılı kurallara olduğu kadar yazısız sayılan bu kurallara da uyması zorunludur.

Görgü ve toplumsal davranış kuralları öğretilirken aileye düşen sorumluluklar nelerdir?

Çocuk, belli bir yaş grubuna dahil olana kadar anne ve babasını rol model olarak tayin eder. Bu bakımdan çocuklar aile değerlerini yansıtan birer ayna gibidir. Görgü ve toplumsal kurallar öğretilirken aileye düşen en büyük vazife de öncelikle bu kuralları yaşatan bireyler olmalarıdır.

Çocukken öğrenilen toplumsal davranış kuralları kişi yetişkin olduğunda da canlı kalmayı başarır. Bu değer ve kurallardan uzak düşen çocuklarsa özellikle okul döneminde bazı problemler yaşamaya başlar. Bu problemlerin başında da adaptasyon yer alır. Bu sıkıntılarla karşılaşmamak adına toplumun temel yapı taşı sayılan kuralların çocuklara sevdirilerek öğretilmesi gerekir.

Temel iletişim kuralları nelerdir?

Toplumsal yapıya uyum sağlamak açısından öğrenilmesi gereken başlıca kurallar iletişimle alakalıdır. Buna göre çocuklara; nezaket cümleleri, hitap şekilleri, kibar konuşmak ve buna benzer diğer kurallar öğretilmelidir. Günaydın ve teşekkür ederim gibi cümleler, insanlar arasındaki hoşgörünün bir parçasıdır. Zaten Peygamber Efendimiz Hz. Muhammed de Müslümanları birbiriyle selamlaşmaları konusunda tembihlemiştir. Selamlaşmayla alakalı bir ayeti kerime içerisinde şöyle buyrulur:

“Size bir selam verildiğinde ya daha güzeli ile veya dengi ile cevap verin. Allah her şeyin hesabını eksiksiz bilmektedir.” (Nisa Suresi, 86. Ayet)

Buradan da anlaşılacağı üzere selamlaşma yalnızca bir toplum kuralı değildir, dinimizin de bir gerekliliğidir. Selamlaşmaya benzer şekilde toplum içerisinde fısıldamamak ya da iki kişinin konuşmasını bölmemek de bir görgü kuralıdır. Bu kuralların erken yaşta öğrenilmesi hem çocukluk hem de yetişkinlik döneminde türlü faydalar sağlar.

Temel düzen kuralları nelerdir?

Düzen kurallarına uymak da tıpkı iletişim gibi toplumsal kurallar arasında yer alır. Bu yazısız kurallar yaşamın akışında işlerimizi daha kolay halletmemizi sağlar. Toplu taşıma kurallarında oturma önceliğine uymak, bir yere kapıyı çalarak girmek ya da merdivenin doğru tarafından inip çıkmak; düzen kuralları örnekleridir.

Toplu taşıma araçlarında oturma önceliği; hamile, engelli ve yaşlı bireylere aittir. Nezaket gereği bir odaya girilirken mutlaka kapının çalınması gerekir. Üstelik bu kural küçük bir toplum sayılabilecek aile bireyleri için de geçerlidir. Merdivenin sağından inip çıkmaksa olası yolculuk problemlerinin önüne geçer. Tüm bu örneklerden anlaşılacağı üzere toplumsal kurallar, insanların daha konforlu yaşaması için vardır.

Kısacası, belirli bir toplumun üyesi olarak yaşayan insanın uyması gereken hem yazılı hem de yazısız bazı kurallar vardır. Bu kuralların anlaşılabilmesi, benimsenmesi ve kalıcı olabilmesi için çocuk yaşlarda öğrenilmesi gerekir. Çocukları bu yönde geliştirmek de başta anne ve babalar olmak üzere tüm aile bireylerinin vazifesidir.

Toplumsal kuralları benimseyen bir çocuk, yetişkin olduğu zaman toplum içerisinde akıp giden hayata daha kolay adapte olur. Bu değerlerden uzak yetişen çocuklarsa, henüz küçük yaşlarda başlamak üzere türlü sıkıntılarla baş etmek durumunda kalır. Bu tip problemlerle baş başa kalmamak adına ebeveynlerin çocukları temel hak ve kurallar bakımından eğitmesi gerekir. Sağlıklı ve hoşgörülü çocukların ileride toplum huzuruna katkı sağlayacak bireyler olacağı da unutulmamalıdır.

YAZI: İPEK ATACAN