Türk lezzetleri: 5 özel tat

Yemek Contributor
Türk lezzetleri
Sergii Koval-Dreamstime.com

İnsanlığın avcı toplayıcı olarak başlayan beslenme kültürü günümüze kadar hayli değişerek gelmiş, geleneksel denilince akla ilk gelenlerden biri de Türk lezzetleri olmuştur. Beslenme, insan hayatının varlığını sürdürebilmesinin temel ihtiyacı olup, buna geleneklerin, dinlerin, o çağa ait izlerin yansıması da hayli ilginç olmuştur.

Yemekler iklimsel olarak nasıl değişkenlik gösterir?

Uzmanlara göre bir toplumdaki yeme içme kültürünü etkileyen yegane etmen yaşanılan iklimdir. Kimi toplumlarda etçil ağırlıklı bir beslenme hakimken kimi toplumlarda bitkisel beslenme ağırlıklıdır. Bu yaşanan bölge ile direkt etkilidir. Güzel ülkemiz Türkiye’de ise her iki beslenme gurubunda da beslenme yaygındır. İklim koşullarından dolayı tarımsal faaliyetlerin az olduğu doğu bölgelerimizde etle beslenme ağırlıklıyken, batı bölgelerine doğru gelindiğinde sebze ve bitkilerin hakimiyeti artar. Kuzey ve güney ise deniz ürünleriyle sebze ağırlıklı beslenmektedir. Türk mutfağındaki çeşitliliğin kültürel etkilerin yanı sıra ilk adımda iklimden etkilendiği açıktır. Bu diğer ülke mutfakları için de geçerlidir. Çeşitlilik konusuysa oldukça detaylı bir konudur.

Göçebe hayat yeme içme kültürünü nasıl etkilemiştir?

Bu konu çok geniş şekilde ele alınabilecek bir konudur. Yeme içme kültürü üzerine nice tezler, araştırmalar yapılmıştır. Türk lezzetlerinin çeşitliliğindeyse ilk bakışta Türklerin geniş bir coğrafyada yaşamış olması ve göçebe bir millet olmasının etkisi büyüktür. Gittikleri her bölgeye beslenme kültürlerini götürerek yeni bölgenin şartlarıyla harmanlamış, yeni beslenme şekilleri, yeni tatlar elde etmişlerdir. Göç her yönüyle zorlu bir süreçtir. Zorlu süreçlerden doğan çözüm bulma sanatı Türk lezzetlerinin de bu denli çeşitlilik göstermesine sebep olmuştur. Gidilen her yeni bölgede yeni tabiat şartlarına göre şekillenen yeni lezzetler büyük bir yeme içme kültürü haline dönüşmüştür.

Dünyada tanınan Türk lezzetleri nelerdir?

Döner kebap bunların başında gelir. Günümüzde sosyoekonomik sebeplerle göç eden Türkler özellikle Avrupa bölgesinde yoğunlaşmış ve Avrupa illerinde döner kebap müdavimi Avrupalılar oluşturmuşlardır. Döner kebap baharatlarla çeşnilenmiş etlerin bir şişe dizilip ateş karşısında yavaşça döndürülerek pişirilmesiyle yapılan yiyecektir. Yabancıların oldukça ilgisini çeken bu Türk Lezzeti dünyanın her yerinde kendine yer bulmuş ünlü bir Türk lezzeti olarak listenin ilk sırasında yer almaktadır.

İkinci lezzetimiz dillere destan baklavamızdır. Aynı şekilde hemen hemen tüm dünyada bilinen kat kat lezzet Türk lezzeti baklavadır. Gaziantep ilimizle özdeşleşmiş baklava çeşitleri ve tatlarıyla Türk lezzeti olarak oldukça ünlüdür. Şerbetli tatlıların ilk sırasında yer alan bu lezzeti dünyanın dört bir yanında görmeniz mümkündür.

Şiş kebapsa ülkemizi ziyaret eden turistlerin gözdelerindendir. Döner kebapta olduğu gibi çeşnilerle tatlandırılmış bu kebap şekli sıradan gözükmekle birlikte Türk lezzeti olarak adını altın harflerle yazdırmıştır.

Türk lezzetleri arasında olmazsa olmazlardan biri de lahmacundur. Dünyaca ünlü lezzetlerimiz arasında yer alan incecik açılmış hamur üzerine kebap mantığı ile hazırlanmış iç harcın yayılarak pişirilmesi ve yayılan muhteşem lezzet kokusu. Yabancı kültürlerin çok beğenerek yediği lezzetlerden olan lahmacun kültürümüz de genel kebap kültürünün yoğunlaştığı doğu ve güneydoğu illerimizde yaygın olan lezzetlerdendir.

Diğer bir lezzetimizse hazır gıda sektöründe ihracat rakamlarını araştırınca göreceğiniz yaprak sarmamız. Son yıllarda Avrupa dan Japonya ya kadar pek çok ülkeye ihracatı yapılan yaprak sarma da aranılan bir Türk lezzeti olarak listemizde yer almaktadır. Bölgesel olarak farklılıklar göstermekle birlikte genel hazırlama mantığı aynı olan yaprak sarma, asma yapraklarının ana maddesi pirinç olan harç ile sarılmasından oluşmaktadır. İlkini kim nasıl akıl etmiş de yapmıştır bilmeyiz ama eşsiz bir Türk lezzeti olarak mutfaklarımızda baş tacı ederiz.

YAZI: ŞEBNEM CENGİZALP 

Enjoy Ali Huda! Exclusive for your kids.