Türk Milletinin İslamiyet’i Kabul Etmesine Vesile Olan Savaş

dreamstime_s_7935057

Türk milleti ve savaş kavramlarına bakacak olursak, Türklerin mecbur kalmadıkça savaşmadıklarını görürüz. Dünya tarihinde önemli bir yere sahip olan Türkler, İslam dinini benimsemeden önce farklı inanç geleneklerini sürdürmüşlerdir. Bunlar arasında en yaygın olan inanç biçimi ise Tengricilik, yani Gök Tanrı inancıdır.

Müslüman Araplar ile Türkler arasındaki ilk karşılaşmanın Hz. Ömer’in halifelik yaptığı döneme denk geldiği düşünülür. Bu bağlamda, İslam dinini ilk kabul eden Türkler için kesin bir bilgiye erişmek güçtür. Ancak tarihi bakımdan İslam dinini ilk kez kabul eden Türkler Karluklardır. Bu dini resmi olarak kabul eden ilk devlet ise Karahanlılar olarak kabul edilir.

Türk ve savaş kavramı…

İslam inancı ve Türkler arasındaki geçiş dönemini üçe ayırmak mümkündür. Buna göre, Türkler öncelikle ferdi olarak İslam inancını benimsemişlerdir. Bu dönem 642 ve 751 seneleri arasındaki zaman dilimini kapsar. Bundan sonrasındaysa gruplar şeklinde toplu din değiştirmeler gözlenmiştir. Son evredeyse Türkler tarafından ilk kez Müslüman- Türk devletleri kurulmuştur.

İslam inancının Türkler açısından benimsenmesinin altında hangi sebepler yatar? Göl Tanrı inancı, Türkler Müslüman olmadan önce yaygın bir şekilde benimsenmişti. Bu inanç biçimi tek tanrılı bir yapıya sahipti ve diğer semai dinlerle de bağdaştırılması mümkündü. Gök Tanrı ve İslam arasındaki bu benzerlik Türkler için Müslümanlığa geçişin temel sebeplerinden biri olmuştur.

Anadolu Bölgesi’nde Türkler İslam’ı kabul etmeden öncesinde kısmi bir tasavvuf anlayışı da vardı. Buna göre, ilgili coğrafyada tekke, zaviye ve derviş gibi dini ögelere rastlamak mümkündü. Sonuç olarak, bu tasavvufi yaklaşımlar da din değiştirme konusunda Türkler üzerinde yoğun bir etki bırakmıştır.

Talas Savaşı’nın önemi nedir?

Talas Savaşı’na gelmeden evvel Türkler için Abbasilerin durumunu anlamak gerekir. Emevi Devleti’nin yıkılmasıyla birlikte yönetimi devralan Abbasi Devleti Araplar dışındaki halka da bazı yetkiler tanımıştır. Bunun bir sonucu olarak, daha önce hak tanınmayan Türkler de bazı devlet işlerinde sorumluluk alabilmiştir.

751 yılında gerçekleşen Talas Savaşı, Türkler ve Müslümanlar arasındaki ilişkilerin gelişmesi açısından önemli bir yere sahiptir. Savaş, Talas Irmağı’nın kenarında yapıldığı için bu isimle anılır. Çatışmaya giren taraflarsa Karluk Türkleri, Abbasiler ve Çinlilerdir.

Karlukların Çin işgaliyle karşı karşıya kalması sonucunda Abbasi Devleti tarafından askeri bir yardım gelir. Bunun neticesinde de tarihin ilk Müslüman Arap ve Türkler ittifakı meydana gelir. Yaklaşık 5 gün süren çatışmalar sonucunda Çinliler savaşı kaybeder. Savaşın en büyük sonucu da İslamiyet’in biraz daha yayılması olur.

İlk Müslüman Türk devletleri nasıl kuruldu?

Talas Savaşı’nın en büyük neticesi Türkler ile Müslüman Arapların kaynaşması ve Karlukların İslamiyet’i kabul etmesi olmuştur. Burada alınan zaferden sonra Karluklar Müslüman olmuş ve bunları diğer Türk boyları takip etmiştir. Yağma, Çiğil ve Oğuz Boyu, Karluklardan sonra İslamiyet’i kabul eden diğer Türk boyları olmuştur. Yani Türkler, artık ferdi değil büyük kitleler halinde Müslüman olmaya başlamıştır. Bu geçiş dönemiyle birlikte İslam, özellikle 10. yüzyıl ve sonrasında daha hızlı şekilde yayılmıştır. Bir Türk, savaş kavramını barış için benimser.

Yağma, Çiğil ve Oğuz boylarının zaman içerisinde büyümesi ve devlet olacak kadar güçlenmesiyle ilk Müslüman-Türk devletleri kurulmuştur. Buna göre üç boy birleşmiş ve tarihteki ilk Müslüman- Türk devleti olan Karahanlılar’ı kurmuştur. Bundan yaklaşık iki yüz sene sonraysa Oğuzlar tarafından Büyük Selçuklu Devleti’nin temelleri atılmıştır. Yani, Talas Savaşı ile başlayan Müslümanlık yolculuğu büyük devletlerin kurulmasıyla devam etmiş ve günümüze kadar ulaşmıştır.

İlgili makaleler
Gül bahçesi Tarih Demet Demriok 28-Eki-2020 Hz Muhammed’in Doğumu Mevlid-i Nebi Mezopotamya Uygarlığı, Mardin. Tarih Şebnem Kırcı 20-Eki-2020 Mezopotamya Uygarlıkları Nelerdir? diego-jimenez-VDOHQLuYwy8-unsplash Tarih Şebnem Kırcı 12-Eki-2020 Çin’de İslamiyet ve İslam Dini Tarihi
Görüş
Görüş 30-Eyl-2020
İpek Atacan
Yazar

Kuran-ı Kerim, İslamiyet’in temel unsurudur ve ayetlerin tefsir yorumlaması yapılırken tarihten faydalanılır. Tarih, insan toplumlarının geçmişten bugüne taşıdıkları olay ve tecrübeler bütünüdür.

Devamı Devamı