Görüş 12-Eyl-2020

Vesvese ne demek?

no-woman-photo-150x150
Şebnem Cengizalp
Yazar

İnsanı için için kemiren vesvese ne demek? Kur’an-ı Kerim terimi olan “vesvese”, varlığı şeytan varlığı ile özdeşleşen zihnine sinsice yerleştiği insan için kurtulması gereken kötü telkinlerdir. İlahi kılavuzumuz Kur’an-ı Kerim’de vesvese, şeytan ya da nefsin insana fısıldadıkları olarak tanımlanır. Ve bu fısıltılar insan için saptırıcı, şüpheye ve tereddüde düşürücü, dine aykırı davranışlara sürükleyicidir. Derin konu olan vesvese kaynağı Kur’an-ı Kerim’de yer alan ayetlerde açıkça şeytan ve nefis olarak bildirilmiştir. İnsan hayatını geri dönülmez yollara sokabilecek bu illetten kurtulma yolları da gösterilmiştir. O halde vesveseye kapılmak insani bir yön olup, irade ile başa çıkılabilecek bir durumdur.

Vesvese dünyevi boyutta ise psikiyatri alanında yakın bir anlam olarak obssesion olarak adlandırılır. Kısaca obssesion, insan zihninde irade dışı, kişiye rahatsızlık veren düşüncelerdir.  Kişi, bu rahatsız edici düşüncelerden kurtulamaz ve zamanla tüm düşünce dünyasına hakim olmasına izin verirse, bu zararlı, hastalıklı düşünceler insan hayatını tehdit edici boyutlara kadar ulaşabilmektedir.

Dini literatürde vesvese ne demek?

Dini literatürde vesvese inan hayatını din ekseninden uzaklaştıran, hayatını kabusa çevirebilecek zararlı fısıltılardır. Kur’an-ı Kerim içinde beş ayette yer verilmiştir. Bu ayetlerden üç tanesi olan Araf Suresi yirminci ayet, Taha Suresi yüz yirmi birinci ayet ve Nas Suresi beşinci ayetinde vesvese kaynağı şeytan, Kaf Suresinin 16. Ayetinde ise nefsin vesvese kaynağı olarak belirtildiği görülür. Bunlardan Araf Suresi’nde şeytanın, kendilerine yasaklanan ağacın meyvesinden yemeleri için Hz. Adem ve eşine vesvese verdiğinden söz edilir. Aynı olay Bakara Suresi içinde anlatılırken şeytanın Hz. Adem ve eşinin ayağını kaydırdığı, günah işlettiği manasında “ezelle” fiili kullanılmıştır. Demek ki vesvese insan için yoldan çıkarıcı ayağını din yolundan kaydırıcı, günaha sokucudur.

Yüce Rabbimiz, Hz. Adem ve eşi kıssasında bunu cennet gibi bir yerden kovulma sonucunu doğuran bir olgu olarak kullarına bildirmiştir. Vesveselere kapılıp hayatını vesvese içinde geçiren insan için bu, Rabbinin rahmetinden kovulmak ile eş değer olabilir. Ta ki tövbe edene kadar.

Vesvese fıkıhçılar ve İslam alimlerinin de oldukça üstünde durduğu önemli bir konu olmuştur. Yapılan çıkarımlarda şeytan ve nefis kökenli vesvese karşılığında, iyi telkinlerin de olduğu, bunun da Allah’ın izni ile meleklerden gelen ilham olduğu konusunda görüşlerini bildirmişlerdir. İnsanın kalbine kötülük fısıldayan, insanı sürekli yoldan çıkmaya, kötü işler yapmaya sevk etmeye çalışan şeytan bununla görevlendirilmiştir. Bu durumda mümin bu sinsice fısıldamaları, kötü duyguları kendinden bilmeyip şeytan ve nefs oyunu olduğu bilincine ulaşırsa baş etme konusunda yolu yarılamış olacaktır.

Haram ve günahlara karşı olmak huzur verir

Anladığımıza göre özellikle insanın dünya hayatı içinde hassas ya da zaafı olduğu konularda haram ve günahlar ile bezenmiş kötü yolun mimarı şeytan, bu yola sevk için zihinde her türlü oyunu kurmaktadır. Ve bu görevini kıyamet vaktine kadar yılmadan yapacağı konusunda ant içmiştir bu sebeple Kur’an bize sık sık apaçık düşmanımız ilan edilmiş olan şeytanın adımlarını izlememe uyarısı yapmaktadır. Kim şeytanın adımlarını izlerse hüsrana uğraması sonucu ile yüzleşecektir.

Kur’an-ı Kerim’de şeytanın insanlara, sağlarından, sollarından, önlerinden ve arkalarından sinsice sokulup pusu kuracağı gibi ürkütücü uyarılar yapılması, bu tehlike konusunda uyanık olmaları istendiğindendir. Şeytandan vesvese geldiğinde Allah’a sığınmamız istenir.

İşte bu sinsi şeytanın en sevdiği mecralardan biri de ibadetler mecrası gibi görünmektedir. Kişiyi   İbate üşendirmekten tutun, aldığı abdestin olması gerektiği gibi olup olmadığı şüphelerine sokmaya, namaz sırasında müminin aklına olmayacak şeyler getirmesine, tövbelerinin dualarının kabul olmaması konusunda vesvese yapmasına kadar şeytan iş başındadır. İnsan vesvese girdabına girebilir fakat çıkması da yine kendi çabası ve iradesi ile olacaktır.

İlgili makaleler
Görüş
Görüş 27-Ağu-2020
Şebnem Cengizalp
Yazar

Günümüzde, teknoloji ile oldukça hızlanan hayatlarımıza gelen yenilikler yanında nelerin kaybolup gittiğini bazen hatırlıyor bazen de modern çağ denizinin hırçın dalgaları arasında umursamadan akıp gidiyoruz. Hatırladığımız zamanların klasik cümlesi ise nerede o eski bayramlar, nerede o eski günler gibi cümleler oluyor.

Devamı Devamı
Görüş
Görüş 18-Ağu-2020
no-woman-photo-150x150
Şebnem Cengizalp
Yazar

“Din” kelimesi Kur’an-ı Kerim’de doksan iki farklı yerde geçmekte ve zül, yönetme, itaat, hüküm, tapınma, tevhit, İslam, şeriat, adet, ceza, hesap gibi anlamlarına örnekler vererek açıklanmaktadır.

Devamı Devamı
Görüş
Görüş 03-Ağu-2020
Author
Şebnem Cengizalp
Yazar

Pek çok tanımı bulunan kültür kavramı, genel bir tanımı ile bireyin yaşadığı toplum içinde öğrendiklerini nesilden nesle aktardığı bir bilgi mirasıdır diyebiliriz. Toplumun yaşadığı coğrafya ve iklime göre dil ve dinin de içinde bulunduğu unsurlarla gelenek göreneklerin oluşturulmuş halidir.

Devamı Devamı
Görüş
Görüş 25-Tem-2020
Author
Şebnem Cengizalp
Yazar

Günümüz modern toplumlarının baş edilemez hale getirdiği yozlaşma, yabancılaşma, şiddet sorunları her geçen gün televizyon programlarının, sempozyumların, kişisel gelişim seminerlerinin başlıca konusu haline gelmiştir. Çevresel faktörlerdeki bu dejenerasyonun en büyük dezavantajı ise kişisel gelişim adımlarında bireyin içinde yetişeceği toplum ile etkileşiyor olmasıdır.

Devamı Devamı