Vicdan Sahibi Çocuklar Yetiştirmek için…

110431178 © Mashiki | Dreamstime.com
110431178 © Mashiki | Dreamstime.com

İslam inanışında din eğitimi eş seçimi ile başlıyor. Çocuk yapmak için doğru eş seçimi önemseniyor. Kurulan sağlıklı ailede çocuk da sağlıklı bir biçimde büyüyor. İlk ve temel eğitim evde verildiği için taşların doğru bir şekilde yerine oturması için evdeki hayatın önemi vurgulanıyor. İnanışımıza göre dini eğitim bir ömür devam ediyor. Din eğitimi evde verilir ya da okulda verilir gibi keskin bir ayrım yapılmıyor. Hayatın her alanı dini öğrenmek için bir vesile.

Çocuğun duygularını, düşüncelerini, beden gelişimini, Rabbine olan yakınlığını, ileride olgun bir iman sahibi olup olmamasını etkileyecek her şey eğitimin konusu. Anne ve babanın çocuk okula gitmeden önce eğitici olduklarını unutmamaları gerekir. Eğer anneanne, dede gibi aile büyükleri aynı evde yaşıyorlarsa da onlar da bu eğitimin bir parçası oluyorlar.

Eğitimin en önemli parçalarından biri de görerek öğrenmek. Evde anne, babasının namaz kıldığını gören çocuk bu davranışı benimsiyor. Pek çok çocuğun büyüklerinden gördüğü için daha çok küçük yaşlarda namaz kılmayı taklit ettiğine şahit olmuşsunuzdur.

Uzmanlar özellikle 0-7 yaş döneminin çok önemli olduğunu söylüyorlar. Çocuğun çok küçük olduğu için anlamadığı anlayışı artık kabul görmüyor. Özellikle bir yaşa kadar duyduğu tüm kelimeleri hafızasına dolduruyor. Çocuk kendini ifade etme becerisi gelişmediği için yaşadığı olaylara çoğunlukla tepki vermez. Sessiz kalır, bu çocuğun çevresinde olanları anlamadığı anlamına gelmiyor.

Çocuğun kişiliğinin kimi uzmanlara göre 4 yaşa kadar, kimi uzmanlara göre 7 yaşa kadar geliştiğini düşünürsek, ahlak ve din eğitimini erken yaşlarda edindiğini anlayabiliriz. Ahlak kurallarının çocuğa doğru bir şekilde verilmesi oldukça önemli bir konu. Ahlak kuralları çocukta iç kontrol gücü denilen vicdanın gelişmesini de sağlar. İç kontrol gücünün gelişimi, çocuğun kendi kendisini yönetme yeteneğini ortaya koyar. Aile ve çevre faktörünün oluşturduğu dış kontrol gücü, iç kontrolün gelişmesine paralel olarak etkisini azaltır.

Çocuklar konuşmayı kavradıktan sonra onlara öğretebilecek ilk kelimenin ne olduğunu Peygamberimiz Hazreti Muhammed söylemiştir. Bu kelime “ La ilahe illallah” tır. “ İlk söz olarak çocuklarınıza güzel bir şekilde «لَآ إِلٰهَ إِلَّا اللّٰهُ: La ilahe illallah» demeyi öğretiniz!” (Beyhaki, Şuabu’l-iman, VI, 398) Karşımıza çıkan bir başka değerli hadis-i şerifte; “Hiçbir baba çocuğuna güzel ahlaktan daha hayırlı bir miras bırakmamıştır.” (Tirmizi, Birr, 33)

Çocuklara ne zaman namaz kılmayı öğreteceğimiz sorunun yanıtı da yine 7 yaş. “ Çocuklarınıza yedi yaşındayken namaz kılmalarını söyleyiniz. On yaşına bastıkları halde kılmazlarsa kendilerini cezalandırınız yataklarını da ayırınız.” (Ebu Davud, Salat 26)

Hazreti Muhammed’in, Abdülmuttalib Oğulları’ndan bir çocuk güzel konuşmaya başladığında, ona İsra Suresi’nin 111. Ayetini yedi defa okutarak öğretirdi. (Abdurrezzak, el-Musannef, Beyrut 1970, IV, 334; İbn-i Ebî Şeybe, el-Musannef, Haydarabad 1976, I, 348.)

“ Ve de ki: “(Her türlü) Övgü (hamd;asla) çocuk edinmeyen (doğmayan ve doğurmayan), mülkte ve hâkimiyette ortağı olmayan ve zilletten (acizlik ve çaresizlikten) dolayı sığınılacak bir yardımcıya da (ihtiyacı) bulunmayan Allah’adır.” Ve O’nu (şanına yakışır şekilde) tekbir edebildikçe tekbir et. (Her konuda ve her durumda Allah’ın Dinini, hükümlerini ve va’adini üstün tut, O’na güven ve yücelt!) İsra Suresi 111. Ayet

Peygamber Efendimiz Hazreti Muhammed çocuklarla oynamayı, onları eğlendirmeyi severdi. Kendisinin de çocuklarla bizzat oynadığı, torunlarını omuzlarına ve sırtına bindirdiği, böylelikle onları güldürüp eğlendirdiği biliniyor. Çocuklarımızı eğitirken onlara sevgi ile yaklaşmak, küçümsememek, değer vermek büyük önem taşıyor.