SalamWebToday Haber Bülteni
Haftalık SalamWebToday makalelerini almak için kaydolun!
Üzgünüz, şu nedenden dolayı hata oluştu:
Abone olarak, SalamWeb Şartları ve Gizlilik Politikası 'nı kabul etmiş olursunuz.
Haber bülteni yazıları

Yalnızlık ve kötü arkadaş kavramları üzerine

Psikoloji 26 Ara 2020
Yalnızlık.
Francisco Gonzales-Unsplash

Yalnızlık ile bağlantılı olan aile ve arkadaşlık insanların tümü için önemli kavramlardır. Bu bakımdan, arkadaş konusundaki seçim kişinin kendisine aittir. Bu seçimde başarılı olan kimse dost kazanırken, başarısız olan kimse de kötü arkadaşın zararlarıyla karşı karşıya kalır.

Kötü arkadaş nasıl anlaşılır?

Arkadaşın iyi ve kötüsünü ayırt etmek için bazı davranışlara bakmak yeterli olur. Dostluk içerisinde gerçek sevginin mutlak işaretleri vardır. Buna göre dost; arkadaşının derdiyle dertlenen, onun için hayır duası eden ve elinden gelen tüm yardımları yapan kişidir. Bu ilişki yalnızca bolluk zamanında değil darlık ve zahmet zamanlarında da devam eder. Ancak kötü arkadaşlıklarda bu tip yaklaşımlar yoktur.

Kötü arkadaşın ilk özelliği iyi günlerde ortaya çıkıp, kötü günlerde kaybolmasıdır. Bu tip arkadaşlar yalnızca kendi çıkarları ve menfaatleri için çalışırlar. Hasetlik, kıskançlık ve fitnecilik gibi kötü hasletler yine bu tip arkadaşlıklar da öne çıkar.

Hz. Muhammed yalnızlık ve kötü arkadaş için ne demiştir?

Peygamber Efendimiz Hz. Muhammed, Müslümanları arkadaş seçimi konusunda sık sık uyarmıştır ve onlara salih kimselerle birlikte olmalarını tavsiye etmiştir. Bu bakımdan kendisinin bir hadisi şerifinde şöyle buyrulur:

“Yalnızlık, kötü arkadaştan daha hayırlıdır; salih bir arkadaşsa yalnızlıktan daha iyidir.” (Hakim, Beyhaki)

Söz konusu hadisten anlaşılacağı üzere kişinin yalnızlık hissetmemek için kötü arkadaşlar edinmesi son derece sakıncalıdır. Böyle durumlarda kötü arkadaşın getirilerinden korunmak içinse yalnız kalmak daha hayırlıdır.

Nefsin arzuları ve şeytanın vesvesesi insan yalnızken daha yüksek duyulmaya başlar. Yalnız olan insan bundan da aldığı güçle günaha daha eğilimli bir hale gelebilir. Bu bakımdan salih arkadaşlar ve dostlar birbirlerini günaha meyletmekten korurlar.

İslam’da işlenen arkadaşlık konularından biri de din kardeşine dua etmek üzerinedir. Buna göre din kardeşleri kendileri için yaptığı her bir hayır duasına diğer müminleri de dahil ederler. Bu bakımdan salih arkadaşlar edinmek aynı zamanda hayır duası almak manasına gelir.

Hayırsız arkadaşlar edinmenin kişi üzerindeki etkileri nelerdir?

İslam’da arkadaş seçimi konusunda insanlara bazı uyarılar yapıldığı görülür. Bu bakımdan arkadaş seçerken öncelikle dini ahlakı ve terbiyesi göz önüne alınmalıdır. İçinde iman ve Allah korkusu bulunan kişi hem iş hem de insan ilişkilerinde günaha bulaşmaktan korkar. Dostlarını da bu yöne gitmekten alıkoyar.

Hayırsız ya da kötü arkadaşın belli başlı nitelikleri vardır. Buna göre; açıkça günah işlemekten korkmayan, kibirli ve dünya düşkünü olan kimse hayırsız arkadaştır. Bunlarla vakit geçirmek zaman içerisinde benzer huyları edinmeye neden olabilir. Zaten kalp de küçük günahlarla başlayıp sonrasında büyük günahlarla yavaşça kararan bir yapıya sahiptir. Bunun için kötü arkadaşlardan uzak durmak, mümin kişinin kendine aldığı ilk kalkan olmalıdır.

Huzursuzluğun kaynağı kötü arkadaş olabileceği gibi komşu ya da akraba da olabilir. Bu noktada, kişiyi ibadetinden alıkoyan ev günaha yönlendiren herkes kötü arkadaş olarak nitelendirilebilir. İnsanın başına gelen çoğu felaket, kötü insanlarla bir arada olmaktan kaynaklıdır. Bunlardan olabildiğince uzak durmaksa hem dünya hem de ahiret yaşamında huzura yaklaşmaya vesile olur.

Kısacası, ben yerine biz diyebilen insanlar hakiki dostluğu kurmuş kişilerdir. Böyle kimseler Allah yolunda hareket eder ve daima birbirlerinin hayrını isterler. Salih kimselerle birlikte olmak ahiret mutluluğu için atılan yeni bir adımdır. Bu bakımdan hem kendimizi hem de evlatlarımızı kötü arkadaşlıklardan korumamız gerekir.

YAZI: İPEK ATACAN