Zekat vermenin adabı nasıldır?

Zekat Contributor
pexels-pixabay-161276
Pixabay-Pexels

Malla yapılan ibadetlerden biri olan ve toplumsal dayanışmayı sağlayan zekat vermenin adabı bulunur. Bu adaba uymak zekatı verenle alan kişi arasında kırgınlık oluşmamasına yardım eder. Böylelikle ibadet tam olarak yerine gelmiş, insanlar arasında kalp kırıklığı yaşanmamış olur.

Zekat vermek ne demek?

İslam’ın beş şartından biri olduğu için mükellef kişiler tarafından yerine getirilmesi gereken bir ibadettir. Bu ibadetin asıl amacı toplumda zengin ve fakir olarak iki ayrı sınıfın oluşmasına engel olmaktır. Öncelikle akraba, komşu ardından diğer kişilere verilmesi gereken bu ibadette mükellef olmak oldukça önemlidir.

Zekat veren kişilerin dinen zengin sayılması gerekir. Zekat verilecek malın veya paranın bir sene veya daha fazla kullanılmaya ihtiyaç duyulmaması gerekir. Bu malların veya eşdeğer parasının kırkta birinin yoksullara verilmesi ibadetine zekat denir.

Zekat vermek kişilerin sahip oldukları için Allah’a şükretmesi, zekat almaksa kişilerin maddi durumunu rahatlatması için önemlidir. Zekat, pek çok fazilete sahip olmasına rağmen en önemli özelliği kişilerin sahip olduğu malların Allah tarafından güvenceye alınması ve korunmasıdır. Ayrıca zekat verilen mala bereket gelir. Kur’an-ı Kerim’de bu konu hakkında şöyle buyrulur:

“Mallarını Allah yolunda harcayanların örneği, her başağında yüz tanenin bulunduğu yedi adet başak çıkaran bir tohum tanesi gibidir. Allah dilediğine katlayarak verir, Allah (zât ve sıfatlarında) sınırsızdır, her şeyi bilmektedir.” (Bakara, 2/261)

Bu sebeple zekat vermek sahip olunan malın kaybolmasına değil çoğalmasına neden olur.

Zekat verirken nelere dikkat edilmesi gerekir?

Zekat verilirken dikkat edilmesi gereken bazı unsurlar bulunur. Bu unsurlardan en önemlisi diğer ibadetlerde de olduğu gibi günaha bulaşmamaktır. Zekat veren kişi kalp kırmamalı, sahip olduğu mallarla övünmemelidir. Aksi durumda yapılan ibadetten alınan fazilet azalır.

Zekatı verirken gizli tutmak, gösteriş ve tören yapmamak gerekir. Aynı şekilde zekat verdikten sonra da anlatmamak, dedikodu yapmamak önemlidir. İbadetlerde riyakar davranarak çevredeki kişilerin beğenisini almak önemli değildir. Allah’ın rızasını kazanmak için ibadetleri yerine getirmek, ahiret yaşamı için hazırlık yapmak gerekir.

Mükellefler için zekat vermenin adabı nasıl olmalıdır?

İslam’ın beş şartından biri olan zekat vermenin adabı vardır. İbadetin öncesinde, yapılış sırasında ve sonrasında bu adaba dikkat etmek gerekir. İlk öncelik Allah’ın rızasını kazanmak olduğu için zekat verilen kişiyi minnet borcu altında bırakmamak gerekir.

Zekat veren kişi içinden niyet ederek bu ibadeti yapmalıdır. Karşısındaki kişiden ibadetini tamamlamak için sesli bir onay beklememelidir. Allah her şeyi gören ve işitendir, bu sebeple zekat ibadetinin içten bir niyetle yapılması gereklidir.

Zekat verilen kişiye karşı kaba olmamak gerekir. Zekat alan kişinin de karşısındaki kişiye dua etmesi, teşekkür etmesi beklenir. Böbürlenme, beğenmeme, aşağılama gibi duygulardan uzak durulmalıdır. Bu duyguların oluşmaması için zekat veren kişi mal verecekse kötüsünden değil, iyisinden veya orta hallisinden vermelidir.

Zekatın en önemli adaplarından biri helal kazanç üzerinden yapılmasıdır. Haram yollardan kazanılan, kul hakkı edinilerek alınan para üzerinden zekat verilmez. Çalışarak alın teriyle kazanılan paralar ve mallar zekat vermek için uygundur. Ayrıca zekatın ödenmesi gereken zaman geldiğinde beklenmemeli, bir an önce ibadet tamamlanmalıdır.

Kısaca, zekat vermek Allah rızası için yapılması gereken bir ibadettir. Malla yapıldığı için sahip olunan mal mülk ve paranın bereketini arttırır. İki kişi arasında gösteriş yapmadan, kalp kırmadan, saygılı, dualı şekilde gerçekleştirilmesi gerekir.

YAZI: İPEK ATACAN